દેશમાં ઝડપથી વિકસી રહેલા ફાઇનાન્શિયલ ટેક્નોલોજી (FinTech) ક્ષેત્રમાં વધુ રોકાણ અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ગુજરાત સરકાર પોતાની પ્રથમ સમર્પિત ફિનટેક પોલિસી તૈયાર કરી રહી છે. આ નવી પોલિસી દ્વારા ફિનટેક કંપનીઓને હાલની IT/ITES પોલિસી કરતાં વધુ વિશિષ્ટ અને આકર્ષક પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે.
સરકાર ખાસ કરીને IFSCA (International Financial Services Centres Authority) ના નિયમનકારી માળખાની બહાર કાર્યરત ફિનટેક કંપનીઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ પોલિસી બનાવી રહી છે. સાથે જ, ફિનટેક ક્ષેત્રમાં નવીનતા વધારવા માટે સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે વિશેષ ફંડ સ્થાપવાની પણ યોજના છે.
નવી પોલિસીનો ડ્રાફ્ટ રાજ્યના નાણાં વિભાગ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પ્રક્રિયામાં ઉદ્યોગજગતના વિવિધ હિતધારકો સાથે ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે તેમજ અન્ય રાજ્યોમાં અમલમાં રહેલી ફિનટેક પોલિસીઓનો પણ અભ્યાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
સરકારના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "ફિનટેક ક્ષેત્ર આજે IT અને IT-enabled Services ઉદ્યોગ જેટલું જ મહત્વપૂર્ણ બની ગયું છે. અત્યાર સુધી ગુજરાતમાં ફિનટેક માટે અલગથી કોઈ સમર્પિત પોલિસી નહોતી. નવી પોલિસી હેઠળ કંપનીઓને હાલની IT/ITES પોલિસી કરતાં વધારાના લાભો આપવામાં આવશે."
GIFT City હોવા છતાં IFSCA હેઠળની સંસ્થાઓ બહાર રહેશે
ગુજરાતમાં દેશનું અગ્રણી આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્ર GIFT City (ગુજરાત ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સ ટેક-સિટી) આવેલું હોવાથી આ પોલિસી વધુ મહત્વ ધરાવે છે. જોકે, અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે IFSCA Act, 2019 હેઠળ નિયમિત બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ આ પોલિસીના દાયરામાં આવશે નહીં, કારણ કે તેઓ પહેલેથી જ અલગ કાયદા હેઠળ કાર્ય કરે છે.
નવી પોલિસીનો લાભ મુખ્યત્વે IFSCAના નિયમનથી બહાર કાર્યરત ફિનટેક કંપનીઓને મળશે. તેમાં GIFT Cityની અંદર તેમજ ગુજરાતના અન્ય વિસ્તારોમાં આવેલી ફિનટેક કંપનીઓનો સમાવેશ થશે.
નાણાં વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "બેંકો અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ IFSCA હેઠળ આવે છે, પરંતુ GIFT City તથા રાજ્યના અન્ય વિસ્તારોમાં અનેક એવી ફિનટેક કંપનીઓ છે, જે નવી પોલિસીથી સીધો લાભ મેળવી શકશે."
માત્ર ફિનટેક ક્ષેત્રમાં કાર્યરત કંપનીઓને મળશે લાભ
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ પોલિસીનો લાભ માત્ર એવી કંપનીઓને મળશે કે જેમનો મુખ્ય વ્યવસાય ફાઇનાન્શિયલ ટેક્નોલોજી સાથે સંકળાયેલો હશે.
સરકાર ખાસ કરીને ફિનટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે અલગ પ્રોત્સાહન પેકેજ તૈયાર કરી રહી છે. આ માટે એક સમર્પિત સ્ટાર્ટઅપ ફંડ બનાવવાની પણ યોજના છે, જેથી નવીન પ્રોજેક્ટ્સને આર્થિક સહાય મળી શકે.
એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "નવીન ટેક્નોલોજી અને ઇનોવેશન આધારિત પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરતી કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટઅપ્સને વિશેષ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે."
ડિજિટલ પેમેન્ટ કંપનીઓને પણ મળશે પ્રોત્સાહન
નવી પોલિસી હેઠળ ડિજિટલ વૉલેટ, મોબાઇલ વૉલેટ, UPI આધારિત પેમેન્ટ સેવાઓ અને અન્ય ડિજિટલ નાણાકીય સેવાઓ પૂરી પાડતી કંપનીઓને પણ વધારાના પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.
ગુજરાતને ફિનટેક રોકાણનું કેન્દ્ર બનાવવાનો પ્રયાસ
સરકાર ઉદ્યોગજગત સાથેની ચર્ચા પૂર્ણ થયા બાદ અંતિમ પોલિસી જાહેર કરશે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ ગુજરાતને દેશનું અગ્રણી ફિનટેક રોકાણ અને નવીનતાનું કેન્દ્ર બનાવવાનો છે તેમજ રાજ્યને વૈશ્વિક નાણાકીય સેવાઓના ક્ષેત્રમાં વધુ મજબૂત સ્થાન અપાવવાનો છે.
સોશિયલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાવ