વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઇન્ડોનેશિયા મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે સંરક્ષણ, વેપાર, ટેક્નોલોજી, દરિયાઈ સુરક્ષા અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કુલ 20 મહત્વપૂર્ણ કરારો થયા છે. આ મુલાકાતનું સૌથી મોટું આકર્ષણ ઇન્ડોનેશિયા દ્વારા ભારતની બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ અને સ્વદેશી અસ્ત્ર એર-ટુ-એર મિસાઇલ ખરીદવાનો નિર્ણય રહ્યો.

આ કરારો સાથે ફિલિપાઇન્સ અને વિયેતનામ બાદ ઇન્ડોનેશિયા બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ખરીદનાર ત્રીજો દેશ બનશે. બંને દેશો વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી આ અંગે ચર્ચા ચાલી રહી હતી.

બ્રહ્મોસ અને અસ્ત્ર મિસાઇલને વૈશ્વિક માન્યતા

ભારત ઇન્ડોનેશિયાને બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સિસ્ટમની વધારાની બેટરીઓ પૂરી પાડશે. સાથે જ, ભારતીય વાયુસેનાની સ્વદેશી અસ્ત્ર એર-ટુ-એર મિસાઇલના પ્રદર્શનથી પ્રભાવિત થઈ ઇન્ડોનેશિયાએ તેની ખરીદી કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ નિર્ણય ભારતના સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને નિકાસ ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

EVM વિકાસમાં પણ ભારત કરશે સહયોગ

બંને દેશો વચ્ચે ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં સહયોગ વધારવા માટે પણ સમજૂતી થઈ છે. ભારત ઇન્ડોનેશિયાની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM) વિકસાવવામાં ટેક્નિકલ સહયોગ આપશે. આને ભારતની ચૂંટણી પ્રણાલી પ્રત્યે આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્વાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને બંદર વિકાસ પર ભાર

ભારત ઇન્ડોનેશિયામાં સ્ટીલ, નિકલ અને રેર અર્થ મેગ્નેટ્સના ઉત્પાદનમાં રોકાણ કરશે. ઉપરાંત બંને દેશો વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સબાંગ બંદરનો સંયુક્ત વિકાસ કરશે, જે હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ જોડાણ અને સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવશે.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મળશે નવી દિશા

બંને દેશોએ હિંદ-પ્રશાંત વિસ્તારમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, સંરક્ષણ સહયોગ અને વ્યૂહાત્મક માળખાગત સુવિધાઓના વિકાસ માટે સહયોગ વધારવાનો નિર્ણય કર્યો છે. 2018માં શરૂ થયેલી વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવા બંને દેશો સંમત થયા છે.

ઇન્ડોનેશિયાનું સર્વોચ્ચ સન્માન મળતાં PM મોદીએ વ્યક્ત કર્યો આનંદ

ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાન્તોએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનથી નવાજ્યા. સન્માન સ્વીકાર્યા બાદ ઇન્ડોનેશિયાની સંસદને સંબોધતા વડાપ્રધાને કહ્યું કે, "ઇન્ડોનેશિયાનું સર્વોચ્ચ સન્માન મળવું મારા માટે ગૌરવ અને સૌભાગ્યની વાત છે."

તેમણે જણાવ્યું કે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા માત્ર સમુદ્રથી જ નહીં, પરંતુ હજારો વર્ષ જૂના સાંસ્કૃતિક વારસાથી પણ જોડાયેલા છે. રામાયણ, મહાભારત, ગરુડનું રાષ્ટ્રીય પ્રતીક અને બાલી જાત્રા જેવા સાંસ્કૃતિક તત્વો બંને દેશોની મિત્રતાનું પ્રતિબિંબ છે.

વેપાર અને અવકાશ ક્ષેત્રમાં વધતો સહયોગ

વડાપ્રધાને જણાવ્યું કે છેલ્લા દાયકામાં ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર વધીને અંદાજે 25 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે. અવકાશ ક્ષેત્રમાં ભારતની ક્ષમતાનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું કે ભારત ઇન્ડોનેશિયાને આ ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર તરીકે જુએ છે.

વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ભારતનો સ્પષ્ટ અભિગમ

પોતાના સંબોધનમાં વડાપ્રધાને વિશ્વમાં ચાલી રહેલી અસ્થિર પરિસ્થિતિ વચ્ચે સંવાદ અને રાજદ્વારીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. પેલેસ્ટાઇન મુદ્દે તેમણે બે-દેશ સમાધાન (Two-State Solution) અને કાયમી શાંતિ માટે ભારતની પ્રતિબદ્ધતા પુનરાવર્તિત કરી હતી.

ભારત-ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે થયેલા મુખ્ય કરારો

  • બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સિસ્ટમની સપ્લાય અને સંરક્ષણ સહયોગનું વિસ્તરણ.
  • અસ્ત્ર એર-ટુ-એર મિસાઇલની ખરીદીનો નિર્ણય.
  • ઇન્ડોનેશિયા માટે વિશિષ્ટ EVM વિકાસમાં ભારતનો ટેક્નિકલ સહયોગ.
  • સ્ટીલ, નિકલ અને રેર અર્થ મેગ્નેટ્સ ક્ષેત્રમાં ભારતીય રોકાણ.
  • સબાંગ બંદરનો સંયુક્ત વિકાસ.
  • હિંદ-પ્રશાંત વિસ્તારમાં દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ મજબૂત બનાવવો.
  • વ્યૂહાત્મક માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સમાં સહયોગ.
  • ચૂંટણી, સંરક્ષણ, ટેક્નોલોજી અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજ ક્ષેત્રે ભાગીદારીનો વિસ્તાર.