ધોરણ 10-12ની એક્સટર્નલ પરીક્ષાની તારીખો જાહેર, જાણો ક્યારે આપી શકશો બોર્ડની પરીક્ષા.

ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા ગુજરાત સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલ (GSOS) હેઠળ ધોરણ 10 અને ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહની નવેમ્બર–ડિસેમ્બર 2026ની ખાસ બોર્ડ પરીક્ષા યોજવાની તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે. નિયમિત શાળામાં અભ્યાસ ચાલુ રાખી ન શકતા, અભ્યાસ અધૂરો છોડેલા અથવા ખાનગી ઉમેદવાર તરીકે બોર્ડની પરીક્ષા આપવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓને વધુ એક તક મળે તે આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ છે. આ પરીક્ષા માટે કુલ 34,155 ઉમેદવારોએ નોંધણી કરાવી છે, જેમાં ધોરણ 10ના 29,080 અને ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહના 5,075 વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે.

આ ખાસ પરીક્ષા માટે રાજ્ય સરકારની મંજૂરી મળ્યા બાદ ગુજરાત શિક્ષણ બોર્ડે ઓનલાઇન નોંધણી પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી. ઉમેદવારોને ફોર્મ ભરવા માટે સમય આપવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ મુદત પણ લંબાવવામાં આવી હતી. વધારેલી મુદત પૂરી થયા પછી નોંધાયેલા ઉમેદવારોની સંખ્યા 34 હજારને વટાવી ગઈ છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે નિયમિત શાળાકીય વ્યવસ્થાની બહાર રહી ગયેલા ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ફરીથી બોર્ડની પરીક્ષા આપીને શૈક્ષણિક લાયકાત મેળવવા ઇચ્છે છે.

ગુજરાત સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલ હેઠળની આ પરીક્ષા 30 નવેમ્બરથી 9 ડિસેમ્બર, 2026 દરમિયાન યોજાવાની છે. ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડે પરીક્ષાનો કાર્યક્રમ જાહેર કર્યો છે. ધોરણ 10ની પરીક્ષા 30 નવેમ્બરથી શરૂ થશે, જ્યારે ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહના વિવિધ વિષયોના પેપર 30 નવેમ્બરથી 9 ડિસેમ્બર દરમિયાન અલગ-અલગ સત્રોમાં લેવાશે. ઉમેદવારોએ પોતાના વિષયની તારીખ, સમય અને વિષય કોડની માહિતી સત્તાવાર સમયપત્રકમાંથી તપાસવી જરૂરી છે.

આ પરીક્ષાની ખાસિયત એ છે કે ઓપન સ્કૂલિંગ હેઠળ નોંધાયેલા ઉમેદવારોને નિયમિત શાળાના વિદ્યાર્થીઓની જેમ આખું શૈક્ષણિક વર્ષ પૂર્ણ કર્યા વિના બોર્ડની પરીક્ષા આપવાનો વિકલ્પ મળે છે. જોકે, તેનો અર્થ એવો નથી કે કોઈ પણ વ્યક્તિ નોંધણી કે પાત્રતાની શરતો વિના સીધી પરીક્ષા આપી શકે. ઉમેદવારે ગુજરાત સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલના લાગુ નિયમો મુજબ નોંધણી કરાવવી અને બોર્ડ દ્વારા નક્કી કરેલી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી જરૂરી છે.

અત્યાર સુધી ગુજરાત સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલ હેઠળ ધોરણ 10 અને ધોરણ 12ની પરીક્ષા માટે મુખ્યત્વે વાર્ષિક પરીક્ષાના સમયગાળાનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ રહેતો હતો. હવે નવેમ્બર–ડિસેમ્બરમાં ખાસ પરીક્ષા યોજવાથી એવા ઉમેદવારોને વધુ એક તક મળશે, જેઓ વિવિધ કારણોસર નિયમિત પરીક્ષામાં હાજર રહી શક્યા નથી અથવા જેમનો અભ્યાસ અધૂરો રહી ગયો છે. આ પ્રકારની વધારાની પરીક્ષાથી વિદ્યાર્થીઓને આગામી શૈક્ષણિક તબક્કામાં આગળ વધવા માટે રાહ જોવાનો સમય ઘટી શકે છે.

શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં ડ્રોપઆઉટ રેટ ઘટાડવો એક મહત્ત્વનો પડકાર છે. આર્થિક મુશ્કેલી, પરિવારની જવાબદારીઓ, રોજગારની જરૂરિયાત અથવા અન્ય કારણોસર કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ 8 કે 9 પછી અભ્યાસ છોડી દેતા હોય છે. આવા વિદ્યાર્થીઓ માટે ઓપન સ્કૂલિંગની વ્યવસ્થા ફરીથી શિક્ષણ સાથે જોડાવાનો માર્ગ બની શકે છે. નવેમ્બર–ડિસેમ્બરમાં યોજાનારી આ ખાસ પરીક્ષા દ્વારા પણ આવા ઉમેદવારોને ધોરણ 10 અથવા ધોરણ 12ની લાયકાત મેળવવા માટે તક મળશે.

ખાસ કરીને કૌશલ્ય આધારિત કામ કરતા, ફેક્ટરીઓ કે કારખાનાઓમાં રોજગારી મેળવતા અને અભ્યાસ માટે નિયમિત શાળામાં જઈ ન શકતા ઉમેદવારોને આ વ્યવસ્થાનો લાભ મળી શકે છે. ધોરણ 10 કે 12ની શૈક્ષણિક લાયકાત કેટલીક નોકરીઓ, આગળના અભ્યાસક્રમો અને અન્ય પ્રવેશ પ્રક્રિયાઓમાં ઉપયોગી બની શકે છે. જોકે, કોઈ ચોક્કસ નોકરી, લાયસન્સ અથવા અભ્યાસક્રમ માટેની લાયકાત સંબંધિત વિભાગના નિયમો પર આધારિત હોય છે.

ધોરણ 10 પાસ કર્યા પછી આગળ અભ્યાસ કરવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ આ તક ઉપયોગી બની શકે છે. એ જ રીતે, ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહની પરીક્ષા પાસ કરીને કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવવા ઇચ્છતા ઉમેદવારોને પણ લાભ થઈ શકે છે. કોલેજ પ્રવેશ માટે સંબંધિત સંસ્થાની પાત્રતા, જરૂરી વિષયો અને પ્રવેશના નિયમો લાગુ રહેશે.

ગુજરાત બોર્ડની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર નવેમ્બર–ડિસેમ્બર 2026ની GSOS પરીક્ષાનું સમયપત્રક અને નોંધણી સંબંધિત માહિતી ઉપલબ્ધ છે. ધોરણ 10ના ઉમેદવારો માટે અલગ નોંધણી પોર્ટલ અને ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહના ઉમેદવારો માટે અલગ પોર્ટલ પણ ઉપલબ્ધ છે. નોંધણી કરાવનાર વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની અરજીની સ્થિતિ, પરીક્ષા સંબંધિત સૂચનાઓ અને હોલ ટિકિટ અંગેની માહિતી સત્તાવાર માધ્યમથી તપાસવી જોઈએ.

આ ખાસ પરીક્ષાનું આયોજન દર વર્ષે ચાલુ રાખવામાં આવશે કે નહીં તે અંગે લેખમાં દર્શાવાયેલી માહિતી મુજબ તેનો હેતુ વાર્ષિક વધારાની તક પૂરી પાડવાનો છે. જોકે, આગામી વર્ષોમાં પરીક્ષા યોજવા અંગેની અંતિમ તારીખો અને નિયમો માટે બોર્ડની નવી સત્તાવાર જાહેરાતને જ આધાર માનવો જોઈએ.

આ રીતે, નવેમ્બર–ડિસેમ્બર 2026માં યોજાનારી ગુજરાત સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલની ધોરણ 10 અને ધોરણ 12 સામાન્ય પ્રવાહની પરીક્ષા નિયમિત શાળાકીય અભ્યાસથી દૂર થઈ ગયેલા ઉમેદવારો માટે મહત્વની તક છે. કુલ 34,155 ઉમેદવારોની નોંધણી સાથે આ પરીક્ષા રાજ્યમાં ઓપન સ્કૂલિંગ દ્વારા શૈક્ષણિક લાયકાત મેળવવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે એક વધારાનો માર્ગ પૂરો પાડે છે.