આજના ડિજિટલ યુગમાં મોટાભાગના લોકો દિવસની શરૂઆત અને અંત બંને મોબાઇલ સાથે કરે છે. સોશિયલ મીડિયા સ્ક્રોલ કરવું, વીડિયો જોવું અથવા ચેટિંગ કરવું હવે રોજિંદી આદત બની ગઈ છે. પરંતુ આરોગ્ય સંસ્થાઓ અને સ્લીપ મેડિસિન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, સૂતા પહેલાં ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ સુધી મોબાઇલ અને અન્ય ડિજિટલ સ્ક્રીનથી દૂર રહેવું સારી ઊંઘ માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.

મોબાઇલનો વધુ ઉપયોગ ઊંઘને કેવી રીતે અસર કરે છે?

મોબાઇલ, ટેબલેટ અને લેપટોપ જેવી ડિજિટલ સ્ક્રીનમાંથી નીકળતી બ્લૂ લાઇટ શરીરમાં ઊંઘના ચક્રને નિયંત્રિત કરનારા મેલાટોનિન હોર્મોનના સ્ત્રાવમાં વિલંબ લાવી શકે છે. પરિણામે કેટલાક લોકોને ઊંઘ આવવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે અથવા ઊંઘની ગુણવત્તા પર અસર થઈ શકે છે.

સારી ઊંઘ શા માટે જરૂરી છે?

પૂરતી અને ગુણવત્તાસભર ઊંઘ શરીર અને મન બંને માટે જરૂરી છે. સારી ઊંઘથી:

  • એકાગ્રતા અને યાદશક્તિમાં સુધારો થઈ શકે છે.
  • દિવસ દરમિયાન વધુ સ્ફૂર્તિ અને ઊર્જાનો અનુભવ થાય છે.
  • માનસિક સ્વાસ્થ્ય જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે.
  • શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ સામાન્ય રીતે સારી રહેવામાં મદદ મળે છે.
  • દૈનિક કાર્યક્ષમતા અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા સુધરી શકે છે.

સારી ઊંઘ માટે અપનાવો આ ટેવો

  • સૂવાના ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ પહેલાં મોબાઇલ, ટેબલેટ અને ટીવીનો ઉપયોગ બંધ કરો.
  • દરરોજ એક જ સમયે સૂવાની અને જાગવાની આદત રાખો.
  • સૂતા પહેલાં ચા, કોફી અથવા અન્ય કેફીનયુક્ત પીણાં લેવાનું ટાળો.
  • બેડરૂમને શાંત, અંધકારમય અને આરામદાયક રાખો.
  • સૂતા પહેલાં પુસ્તક વાંચવું, હળવું સંગીત સાંભળવું અથવા ધ્યાન (Meditation) કરવું ઉપયોગી બની શકે છે.

બાળકો અને કિશોરોમાં પણ સ્ક્રીન ટાઈમ પર ધ્યાન જરૂરી

આરોગ્ય નિષ્ણાતો જણાવે છે કે વધુ સ્ક્રીન ટાઈમ બાળકો અને કિશોરોની ઊંઘના સમય અને ગુણવત્તાને પણ અસર કરી શકે છે. તેથી માતા-પિતાએ સૂવાના સમય પહેલાં ડિજિટલ ઉપકરણોના ઉપયોગ માટે યોગ્ય મર્યાદા નક્કી કરવી જોઈએ.

નાની ટેવ, મોટો ફાયદો

દરરોજ સૂતા પહેલાં માત્ર 30 મિનિટ મોબાઇલથી દૂર રહેવાની ટેવ અપનાવવાથી સારી ઊંઘની આદત વિકસાવવામાં મદદ મળી શકે છે. જો લાંબા સમય સુધી ઊંઘ ન આવવી, વારંવાર ઊંઘ તૂટી જવી અથવા દિવસ દરમિયાન સતત થાક લાગવો જેવી સમસ્યાઓ રહેતી હોય, તો તબીબ અથવા સ્લીપ સ્પેશિયાલિસ્ટની સલાહ લેવી યોગ્ય રહેશે.