ગુજરાતે બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ ક્ષેત્રે દેશમાં મહત્વનું સ્થાન મેળવ્યું છે. Mercom India Researchના Q2 અને 1H 2026ના અહેવાલ મુજબ, જૂન 2026 સુધી ભારતમાં કુલ સ્થાપિત બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ ક્ષમતા 9.3 GWh પર પહોંચી હતી. તેમાં ગુજરાતનો હિસ્સો 20% રહ્યો છે, જેના આધારે રાજ્ય સ્થાપિત બેટરી સ્ટોરેજ ક્ષમતામાં દેશમાં બીજા ક્રમે છે.

રાજસ્થાન પ્રથમ, ગુજરાત બીજા ક્રમે

અહેવાલ મુજબ, ભારતની સ્થાપિત બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ ક્ષમતામાં રાજસ્થાનનો હિસ્સો 36% સાથે સૌથી વધુ છે. ત્યારબાદ ગુજરાતનો 20% અને મહારાષ્ટ્રનો 5% હિસ્સો છે. આ ત્રણ રાજ્યો મળીને દેશની કુલ સ્થાપિત બેટરી સ્ટોરેજ ક્ષમતામાં 60%થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે.

ગુજરાતમાં પ્રોજેક્ટ્સની મોટી પાઇપલાઇન

ગુજરાતનું સ્થાન માત્ર હાલની સ્થાપિત ક્ષમતા પૂરતું મર્યાદિત નથી. Mercom India Researchના જણાવ્યા મુજબ, દેશમાં સ્ટેન્ડઅલોન બેટરી સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સની સૌથી મોટી વિકાસ પાઇપલાઇન ગુજરાત પાસે છે. આ મામલે ગુજરાત રાજસ્થાન અને આંધ્ર પ્રદેશથી આગળ છે.

વધતી રિન્યુએબલ એનર્જી સાથે સ્ટોરેજની જરૂરિયાત

સોલાર અને વિન્ડ જેવા રિન્યુએબલ એનર્જી સ્ત્રોતોમાં ઉત્પાદન સમય અને હવામાન પ્રમાણે બદલાતું રહે છે. બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ વધારાની વીજળી સંગ્રહિત કરીને જરૂરિયાતના સમયે તેનો ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરી શકે છે. આ કારણે રિન્યુએબલ એનર્જીના વધતા ઉપયોગ સાથે બેટરી સ્ટોરેજનું મહત્વ પણ વધી રહ્યું છે.

Mercomના અહેવાલ પ્રમાણે, 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતમાં 8.2 GWh બેટરી સ્ટોરેજ ક્ષમતા ઉમેરાઈ હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ લગભગ 84 ગણો વધારો છે. જોકે, આ તેજીનો એક ભાગ મોટા પ્રોજેક્ટ્સના કમિશનિંગને કારણે આવ્યો હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

ગુજરાતમાં મોટા બેટરી સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ

ગુજરાતમાં બેટરી સ્ટોરેજ ક્ષેત્રે વિવિધ મોટા પ્રોજેક્ટ્સ આગળ વધી રહ્યા છે. મે 2026માં Mercomના અહેવાલ મુજબ, ખાવડા ખાતે Adani Green Energy દ્વારા કુલ 3.37 GWhની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ કમિશન કરવામાં આવી હતી.

આ ઉપરાંત, ગુજરાત ઉર્જા વિકાસ નિગમ લિમિટેડ (GUVNL) દ્વારા પણ બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ટેન્ડર અને હરાજીની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે. ઓગસ્ટ 2026માં GUVNLએ રાજ્યમાં 1,000 MW/4,000 MWhના સ્ટેન્ડઅલોન બેટરી સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ માટે બિડ આમંત્રિત કરી હતી.

ગુજરાત માટે શું મહત્વનું?

બેટરી સ્ટોરેજ ક્ષમતામાં વધારો સોલાર અને વિન્ડ જેવી રિન્યુએબલ એનર્જીને ગ્રીડ સાથે વધુ અસરકારક રીતે જોડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. ગુજરાતમાં રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતાના વિસ્તરણ સાથે આગામી સમયમાં સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે. જોકે, પ્રોજેક્ટ્સની ટેન્ડરથી વાસ્તવિક અમલીકરણ સુધીની ગતિ, નાણાકીય વ્યવસ્થા, ગ્રીડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સપ્લાય ચેઇન જેવા પરિબળો પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.