ભારતીય સંસ્કૃતિની સૌથી ભવ્ય અને વિશિષ્ટ ઓળખ માત્ર તેની પ્રાચીનતા નથી, પરંતુ તેની પરિવાર-કેન્દ્રિત જીવન-દ્રષ્ટિ છે. આપણા સમાજમાં પરિવાર માત્ર પતિ-પત્ની અને બાળકો પૂરતો સીમિત ન રહેતા દાદા-દાદી, કાકા-કાકી, ફઈ-ફૂવા અને મામા-માસી જેવા સ્નેહાળ સંબંધોનું એક મજબૂત માળખું રહ્યો છે. આ સંબંધો વ્યક્તિને જીવનના દરેક તબક્કે આત્મવિશ્વાસ, સુરક્ષા અને ઉત્તમ સંસ્કાર આપતા આવ્યા છે.
બદલાતા સમય સાથે કારકિર્દી, ઉચ્ચ શિક્ષણ, શહેરીકરણ અને વ્યક્તિગત આત્મનિર્ભરતાને કારણે પારિવારિક માળખામાં પરિવર્તન આવ્યું છે. આ પરિવર્તન કોઈ કટોકટી નથી પરંતુ પ્રગતિનું કુદરતી પગલું છે. આજના સમયમાં વ્યક્તિગત સ્વાતંત્ર્ય અને સામાજિક જવાબદારીઓ વચ્ચે સુમેળભર્યું સંતુલન સ્થાપિત કરવું એ જ સાચી පරිપક્વતા છે.
લગ્ન અને સમાનતાનું સુંદર સહજીવન આજના યુવાનો લગ્નને સામાજિક બોજ માનવાને બદલે પરસ્પર આદર, સમાનતા અને બૌદ્ધિક સમજણ પર આધારિત સહજીવન તરીકે જુએ છે. લગ્નને માત્ર ઉંમરના ચોકઠામાં બાંધવાને બદલે માનસિક પરિપક્વતા, આર્થિક સ્થિરતા અને યોગ્ય જીવનસાથીની પસંદગીના આધારે જોવામાં આવી રહ્યું છે. જ્યારે યુવાનો સ્પષ્ટ સમજણ સાથે પરિવાર સ્થાપવાનો નિર્ણય લે છે ત્યારે દાંપત્યજીવન વધુ મજબૂત બને છે.
દીકરીઓનું સશક્તિકરણ અને સમાન સશક્ત ભાગીદારી દીકરીઓનું ઉચ્ચ શિક્ષણ અને તેમની આર્થિક આત્મનિર્ભરતા એ આધુનિક સમાજની ગૌરવશાળી સિદ્ધિ છે. આત્મનિર્ભરતાનો અર્થ સંબંધોથી દૂર થવું નહીં પણ વધુ મજબૂત પાયા પર સંબંધોને સંભાળવું છે. સાથોસાથ, પુરુષો પણ હવે ઘરકામ, બાળકોના ઉછેર અને વડીલોની સેવામાં સમાન સહભાગી બની રહ્યા છે, જે એક અત્યંત આવકારદાયક ફેરફાર છે.
એકલ પરિવારમાં પણ સંયુક્ત પરિવારનો આત્મા રોજગાર કે અભ્યાસના કારણે ભલે પરિવારો જુદા જુદા શહેરોમાં રહેતા હોય, પરંતુ જો સંબંધોમાં સંવાદ અને લાગણી જીવંત રહે તો એકલ પરિવાર પણ સંયુક્ત પરિવાર જેવી જ હુંફ આપી શકે છે. વળી, નવી પેઢી સાથે આદેશ આપવાને બદલે મૈત્રીપૂર્ણ સંવાદ સાધીને માર્ગદર્શક બનવું વધુ જરૂરી બન્યું છે.
આપણી ભારતીય આધુનિકતા એ જ છે જ્યાં દીકરી સુશિક્ષિત અને સ્વાવલંબી બને, દીકરો સંબંધો પ્રત્યે જવાબદાર બને અને પરિવાર ભલે નાનો હોય પરંતુ હૃદયથી વિશાળ હોય. મજબૂત પરિવારથી જ સમૃદ્ધ સમાજ અને જીવંત સંસ્કૃતિનું નિર્માણ થાય છે.
સોશિયલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાવ