પોષણ ક્ષેત્રે ગુજરાત અગ્રેસર: ‘પોષણ ક્રાંતિ’ને મળી નવી દિશા.

પોષણ માહ-2026 અંતર્ગત ગુજરાતે પોષણ ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર કામગીરી કરી છે. 27 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં રાજ્યમાં 2.43 કરોડથી વધુ પોષણલક્ષી પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવામાં આવી છે. આ કામગીરી સાથે ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં અગ્રેસર રહ્યું છે.

મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ અને મહિલા તથા બાળ વિકાસ મંત્રી ડૉ. મનીષાબેન વકીલના માર્ગદર્શન હેઠળ ‘આપણી આંગણવાડી, આપણી જવાબદારી’ના મંત્ર સાથે પોષણ માહ-2026 દરમિયાન વિવિધ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવ્યા છે.

જનભાગીદારીથી પોષણ અભિયાનને મળ્યો વેગ

પોષણને જનઆંદોલનનું સ્વરૂપ આપવા માટે સરકારના વિવિધ વિભાગો સાથે સમાજના વિવિધ વર્ગોને પણ જોડવામાં આવ્યા છે. મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ દ્વારા 56.13 લાખ પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવી છે.

આ ઉપરાંત આરોગ્ય, આયુષ, ગ્રામ વિકાસ, પંચાયત અને શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા સંયુક્ત રીતે 1.87 કરોડ પ્રવૃત્તિઓ પૂર્ણ કરવામાં આવી છે. વિવિધ વિભાગોના સંકલિત પ્રયાસોથી પોષણ અંગેની જાગૃતિને વધુ વ્યાપક બનાવવાનો પ્રયાસ થયો છે.

મહીસાગર, વલસાડ સહિતના જિલ્લાઓ અગ્રેસર

પોષણલક્ષી કામગીરીમાં મહીસાગર, વલસાડ, પાટણ, આણંદ અને મહેસાણા જિલ્લાઓ રાજ્યમાં અગ્રેસર રહ્યા છે. વલસાડમાં વિશાળ જાગૃતિ રેલી યોજાઈ હતી, જ્યારે સુરતમાં યુવાનો દ્વારા જંકફૂડ સામે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું હતું.

મિલેટ્સથી પૌષ્ટિક આહાર સુધી જાગૃતિ

રાજ્યમાં કુપોષણ સામેની કામગીરીમાં પરંપરાગત આહાર અને આધુનિક પોષણ વ્યવસ્થાને જોડવામાં આવી છે. સ્થાનિક શાકભાજી, કઠોળ, દૂધ, ફળો તેમજ શ્રીઅન્ન એટલે કે મિલેટ્સ આધારિત વાનગીઓના પ્રદર્શન દ્વારા પૌષ્ટિક આહાર અંગે લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવવામાં આવી રહી છે.

બાળકના પ્રથમ 1,000 દિવસ પર ખાસ ધ્યાન

બાળકના જીવનના શરૂઆતના 1,000 દિવસને ધ્યાનમાં રાખીને પોષણ અને આરોગ્ય પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. બાળકોનું નિયમિત ઊંચાઈ અને વજન માપવામાં આવે છે તેમજ પોષણ ટ્રેકરમાં તેની નોંધ કરવામાં આવે છે.

‘પોષણ સંગમ’ અંતર્ગત જરૂરિયાત ધરાવતા બાળકો માટે ત્વરિત રેફરલ સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવીને તેમના આરોગ્ય અને પોષણની સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.

સગર્ભા અને ધાત્રી માતાઓને પણ યોજનાનો લાભ

પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજનાના 10 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે સંતૃપ્તિ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. તેના માધ્યમથી સગર્ભા અને ધાત્રી માતાઓને વિવિધ યોજનાકીય લાભો સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

આંગણવાડીઓને પોષણ કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવાનો પ્રયાસ

ગુજરાતમાં આંગણવાડીઓને માત્ર સેવા પહોંચાડવાના કેન્દ્રો સુધી મર્યાદિત ન રાખીને સમુદાય આધારિત પોષણ કેન્દ્રો તરીકે વધુ સશક્ત બનાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. પોષણને માત્ર એક મહિનાની ઝુંબેશ ન માનતાં તેને સતત જીવનશૈલીનો ભાગ બનાવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે.

પોષણ માહ-2026 દરમિયાન થયેલી આ કામગીરીમાં સરકાર, વિવિધ વિભાગો અને જનભાગીદારીના સંકલનથી રાજ્યમાં પોષણ અંગેની જાગૃતિને વધુ વ્યાપક બનાવવાનો પ્રયાસ થયો છે. આ સામૂહિક પ્રયાસો ‘સુપોષિત અને સશક્ત ગુજરાત’ના સંકલ્પને આગળ વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું બની રહ્યા છે.