પોખરણની એ ગર્જના જેણે વિશ્વમાં ભારતનો ડંકો વગાડ્યો; આજે સેમિકન્ડક્ટર અને સ્પેસ ટેકનોલોજીમાં ભારત ગ્લોબલ લીડર
જામનગર | ખાસ પ્રતિનિધિ
ભારત આજે તેનો ‘રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ’ ગૌરવભેર ઉજવી રહ્યું છે. ૧૧ મે, ૧૯૯૮ના રોજ રાજસ્થાનના પોખરણની ધરતી પર થયેલા પરમાણુ પરીક્ષણોએ ભારતને વિશ્વની મહાસત્તાઓની હરોળમાં લાવીને ઊભું કરી દીધું હતું. આ વર્ષે ભારત "વિકસિત ભારત માટે સ્વદેશી ટેકનોલોજી"ની થીમ હેઠળ આ દિવસની ઉજવણી કરી રહ્યું છે, જે આત્મનિર્ભરતા તરફના આપણા મક્કમ ડગલાં સૂચવે છે.
ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ: ૧૧ મેની ત્રિવેણી સિદ્ધિ
રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસની શરૂઆત પાછળ એક ગૌરવશાળી ઈતિહાસ છે. ૧૧ મે, ૧૯૯૮ના રોજ ભારતે 'ઓપરેશન શક્તિ' હેઠળ સફળતાપૂર્વક પાંચ પરમાણુ પરીક્ષણો કર્યા હતા. આ સાથે જ ભારતે અન્ય બે મોટી ટેકનિકલ સફળતાઓ પણ મેળવી હતી:
-
હંસ-૩: ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી વિમાન જેણે બેંગલુરુમાં ઉડાન ભરી.
-
ત્રિશૂલ મિસાઈલ: સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ભારતની પ્રહાર શક્તિનું સફળ પરીક્ષણ.
તત્કાલીન વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીજીએ આ દિવસને સત્તાવાર રીતે 'રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ' જાહેર કરી ‘જય વિજ્ઞાન’નો નારો આપ્યો હતો.
આધુનિક ભારત: ડિજિટલ અને સ્પેસ ક્રાંતિ
આજે ભારત ટેકનોલોજીનો માત્ર ગ્રાહક નથી, પણ સર્જક છે.
-
ડિજિટલ ઈન્ડિયા અને UPI: આજે વિશ્વના કુલ ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ભારત અગ્રેસર છે. ગલીના નાના નાકાથી લઈને મોટા કોર્પોરેટ હાઉસ સુધી UPI એ ક્રાંતિ લાવી છે.
-
ગુજરાતનું યોગદાન: ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં ગુજરાતનું ‘ગિફ્ટ સિટી’ (GIFT City) આજે ફિન-ટેક હબ બની રહ્યું છે. ધોલેરામાં બની રહેલા સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ્સ ભારતને ચિપ ઉત્પાદનમાં ગ્લોબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનાવશે.
-
અવકાશ વિજ્ઞાન: ઈસરોએ ચંદ્રયાન-૩ અને આદિત્ય-L1 ના સફળ મિશન દ્વારા સાબિત કરી દીધું છે કે ભારત ઓછા ખર્ચે શ્રેષ્ઠ ટેકનોલોજી વિકસાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
શિક્ષણ, રોજગાર અને પડકારો
ટેકનોલોજીએ શિક્ષણમાં ક્રાંતિ લાવી છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડેટા સાયન્સના કારણે નવા રોજગારના દ્વાર ખુલ્યા છે. જોકે, તેની સાથે સાયબર સિક્યોરિટી અને ડેટા પ્રાઈવસી જેવા પડકારો પણ વધ્યા છે, જેનો સામનો કરવા માટે ભારત સતર્કતાથી નવી પોલિસીઓ બનાવી રહ્યું છે.
ભવિષ્યની દિશા: લક્ષ્ય ૨૦૪૭
વડાપ્રધાનના ‘જય અનુસંધાન’ના મંત્ર સાથે ભારત હવે ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, ગ્રીન હાઈડ્રોજન અને 6G ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. આપણું લક્ષ્ય ૨૦૪૭ સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’ બનાવવાનું છે, જેમાં ટેકનોલોજી સૌથી મજબૂત આધારસ્તંભ સાબિત થશે.
સંદેશ: "આજનો દિવસ આપણા વૈજ્ઞાનિકો, એન્જિનિયરો અને યુવા ડેવલપર્સના અથાક પરિશ્રમને વંદન કરવાનો છે. આવો, ટેકનોલોજીના હકારાત્મક ઉપયોગ દ્વારા રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં સહભાગી બનીએ."
સોશિયલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાવ