ભારતમાં 5G નેટવર્કના વિસ્તરણ વચ્ચે રિલાયન્સ જિયોએ હવે આગામી પેઢીના 6G નેટવર્ક માટેની તૈયારીઓ રજૂ કરી છે. નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા India Mobile Congress (IMC) 2026માં કંપનીએ પોતાની Pre-6G ટેક્નોલોજી અને Giga MIMO Radioનું પ્રદર્શન કર્યું હતું. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, વૈશ્વિક 6G ધોરણો 2030માં નક્કી થયા બાદ ભારત શરૂઆતના તબક્કામાં વ્યાપારી 6G સેવા શરૂ કરનારા દેશોમાં સામેલ થઈ શકે છે. જોકે, જિયોએ ગ્રાહકો માટે 6G સેવા શરૂ કરવાની ચોક્કસ તારીખ જાહેર કરી નથી.

IMC 2026માં જિયોએ શું રજૂ કર્યું?

India Mobile Congress 2026 દરમિયાન જિયોએ ભવિષ્યના 6G નેટવર્ક માટે વિકસાવેલી Pre-6G ટેક્નોલોજી અને Giga MIMO Radio રજૂ કર્યાં હતાં. આ ટેક્નોલોજીનો હેતુ નેટવર્કની ક્ષમતા વધારવાનો અને ડેટા ટ્રાન્સમિશનને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવાનો છે.

કંપનીએ 5G અને 6G બંનેને સપોર્ટ કરી શકે તેવા Common Baseband Unitનું પણ પ્રદર્શન કર્યું હતું. આ પ્રકારની ટેક્નોલોજી ભવિષ્યમાં નેટવર્ક અપગ્રેડ કરવામાં ઉપયોગી થઈ શકે છે.

5G કરતાં 5 ગણી ક્ષમતા અને 10 ગણી ઓછી લેટન્સીનો લક્ષ્યાંક

જિયોના જણાવ્યા મુજબ, તેની 6G ટેક્નોલોજી વર્તમાન 5G નેટવર્કની સરખામણીમાં પાંચ ગણી વધુ નેટવર્ક ક્ષમતા અને લગભગ 10 ગણી ઓછી લેટન્સી હાંસલ કરવાના લક્ષ્યાંક સાથે વિકસાવવામાં આવી રહી છે.

અહીં ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબત એ છે કે પાંચ ગણી નેટવર્ક ક્ષમતાનો અર્થ દરેક મોબાઇલમાં પાંચ ગણી ઇન્ટરનેટ સ્પીડ મળવી એવો નથી. નેટવર્ક ક્ષમતા એટલે એક સાથે વધુ ડેટા ટ્રાફિક અને જોડાયેલા ઉપકરણોને સંભાળવાની ક્ષમતા.

લેટન્સી એટલે ડેટાની વિનંતી મોકલ્યા બાદ નેટવર્ક દ્વારા પ્રતિસાદ આપવામાં લાગતો સમય. લેટન્સી ઓછી થવાથી રિયલ-ટાઇમ એપ્લિકેશન્સ વધુ ઝડપથી પ્રતિસાદ આપી શકે છે.

6Gથી કયા ક્ષેત્રોમાં ફાયદો થઈ શકે?

6G ટેક્નોલોજીનો વિકાસ માત્ર મોબાઇલ ઇન્ટરનેટ પૂરતો મર્યાદિત નથી. વધુ ક્ષમતા અને ઓછા પ્રતિસાદ સમયને કારણે ભવિષ્યમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં તેનો ઉપયોગ વધી શકે છે.

  • આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI): રિયલ-ટાઇમ AI સેવાઓને વધુ ઝડપી પ્રતિસાદ આપવામાં મદદ મળી શકે છે.
  • આરોગ્ય ક્ષેત્ર: ટેલિમેડિસિન અને રિમોટ હેલ્થકેર જેવી સેવાઓમાં વધુ અસરકારક કનેક્ટિવિટી મળી શકે છે.
  • શિક્ષણ: ઇન્ટરેક્ટિવ ડિજિટલ લર્નિંગ અને અદ્યતન વર્ચ્યુઅલ અનુભવને વેગ મળી શકે છે.
  • હોલોગ્રાફિક વીડિયો: ભવિષ્યમાં વધુ અદ્યતન ત્રિપરિમાણીય સંચારની શક્યતાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
  • ખેતી: કનેક્ટેડ ઉપકરણો અને AI આધારિત સેવાઓ દ્વારા ખેડૂતોને માહિતી પહોંચાડવામાં મદદ મળી શકે છે.

આ તમામ સંભવિત ઉપયોગો છે. વાસ્તવિક ફાયદા ટેક્નોલોજીના વિકાસ, નેટવર્કની ઉપલબ્ધતા અને સંબંધિત સેવાઓ પર આધારિત રહેશે.

જિયોની 6G યોજના અને પેટન્ટ

જિયોએ 6G ક્ષેત્રમાં સંશોધન અને વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. Moneycontrol અને અન્ય ટેકનોલોજી અહેવાલો અનુસાર, કંપનીએ 8,000થી વધુ પેટન્ટ ફાઇલ કર્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે, જેમાં સેંકડો પેટન્ટ 6G સાથે સંબંધિત છે. કંપનીએ વૈશ્વિક ટેલિકોમ ધોરણો માટે 934થી વધુ યોગદાન આપ્યાં હોવાનો પણ અહેવાલ છે.

આ પહેલ દ્વારા કંપની આગામી પેઢીના ટેલિકોમ નેટવર્ક માટે હાર્ડવેર, સોફ્ટવેર અને ટેક્નિકલ ધોરણોના વિકાસમાં પોતાની ભૂમિકા મજબૂત કરવા માગે છે.

ભારતમાં Jio 6G ક્યારે લોન્ચ થશે?

હાલમાં 6G નેટવર્ક માટે વૈશ્વિક ટેક્નિકલ ધોરણો નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા મહત્ત્વપૂર્ણ તબક્કામાં છે. અહેવાલો અનુસાર, આ ધોરણો 2030 સુધીમાં નક્કી થવાની અપેક્ષા છે. જિયોની યોજના મુજબ, ત્યારબાદ ભારત શરૂઆતના દેશોમાં વ્યાપારી 6G સેવા શરૂ કરવાની તક મેળવી શકે છે.

પરંતુ 2030ને જિયોની પુષ્ટિ થયેલી લોન્ચ તારીખ માનવી યોગ્ય નથી. ગ્રાહકો માટે સેવા ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે, કયા વિસ્તારોમાં પ્રથમ શરૂ થશે, કયા ફોનમાં સપોર્ટ મળશે અને ટેરિફ કેટલા હશે તે અંગે હજુ સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી પડશે.