સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુએન) સુરક્ષા પરિષદમાં સ્થાયી સભ્યપદ મેળવવા માટે ભારતની લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી દાવેદારીને વધુ બળ મળ્યું છે. રશિયાએ ફરી એકવાર ભારતને સુરક્ષા પરિષદના સ્થાયી સભ્ય તરીકે સામેલ કરવાની માંગને ખુલ્લું સમર્થન આપ્યું છે.
સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારાની માંગને વેગ
યુએન સુરક્ષા પરિષદની વર્તમાન રચના દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ બાદની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી હતી. જોકે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી વિશ્વની બદલાતી રાજકીય અને આર્થિક સ્થિતિને અનુરૂપ પરિષદમાં સુધારા કરવાની માંગ ઉઠી રહી છે. ભારત, બ્રાઝિલ, જર્મની અને જાપાન જેવા દેશો લાંબા સમયથી સ્થાયી સભ્યપદ માટે પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
ભારતની વધતી વૈશ્વિક ભૂમિકા
ભારત વિશ્વની સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં પણ મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. ઉપરાંત, શાંતિ જાળવણી મિશનોમાં ભારતનું યોગદાન અને વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર તેની સક્રિય ભૂમિકાને ધ્યાનમાં રાખીને ઘણા દેશો ભારતના સ્થાયી સભ્યપદને યોગ્ય ગણાવે છે.
રશિયાના સમર્થનનું મહત્વ
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં રશિયા યુએન સુરક્ષા પરિષદના પાંચ સ્થાયી સભ્યોમાંનો એક છે અને તેને વીટો શક્તિ પ્રાપ્ત છે. આવા સંજોગોમાં ભારતના પક્ષમાં રશિયાનું સમર્થન મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. અગાઉ પણ રશિયાએ અનેક વખત ભારતની દાવેદારીને સમર્થન આપ્યું છે.
સભ્યપદનો માર્ગ હજુ પડકારજનક
જોકે અનેક દેશો ભારતના સ્થાયી સભ્યપદના પક્ષમાં છે, પરંતુ યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારા માટે સભ્ય દેશોની વ્યાપક સહમતી જરૂરી છે. તેથી ભારત માટેનો માર્ગ હજુ પણ પડકારોથી ભરેલો છે. તેમ છતાં, રશિયા જેવા પ્રભાવશાળી દેશોના સમર્થનથી ભારતની દાવેદારી વધુ મજબૂત બની રહી છે.
મુખ્ય મુદ્દો
રશિયાના તાજેતરના સમર્થનથી યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં સ્થાયી સભ્યપદ મેળવવા માટે ભારતના પ્રયાસોને નવી ગતિ મળી છે. વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની વધતી ભૂમિકા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થન તેની દાવેદારીને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યા છે.
સોશિયલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાવ