આજના આધુનિક ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન માત્ર વાતચીત કે સોશિયલ મીડિયા પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે આપણું પાકીટ, બેન્ક એકાઉન્ટ, મહત્વના દસ્તાવેજો અને અંગત માહિતી સાચવતી એક અતિ મહત્વની ડિજિટલ તિજોરી બની ગયો છે. ક્યારેક અકસ્માતે સ્માર્ટફોન ખોવાઈ જાય કે ચોરાઈ જાય ત્યારે ગભરાવાને બદલે થોડી સમસૂચકતા અને ઝડપી પગલાં લેવામાં આવે તો મોટી નાણાકીય હોનારતથી સરળતાથી બચી શકાય છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં તમારું યુપીઆઈ (UPI), સિમ કાર્ડ અને બેન્ક એકાઉન્ટ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રાખવા માટે સમય બગાડ્યા વિના આ ૫ મહત્વપૂર્ણ કામ તાત્કાલિક કરવાં જોઈએ:

ડિજિટલ સુરક્ષા માટે સૌથી પહેલાં કરો આ ૫ કામ

૧. ફોન રિમોટલી લોક અથવા ડેટા ઈરેઝ કરો:

બીજા કોઈ ડિવાઇસ કે કમ્પ્યુટરની મદદથી 'Find My Device' (એન્ડ્રોઇડ) અથવા 'Find My' (આઇફોન) દ્વારા ફોન તાત્કાલિક લોક કરો. જો ફોન પાછો મળવાની શક્યતા ન હોય તો 'Remote Erase' વિકલ્પ પસંદ કરીને ફોનનો તમામ અંગત ડેટા દૂર કરી દો.

૨. UPI અને મોબાઈલ બેંકિંગ સેવાઓ બંધ કરાવો:

સૌપ્રથમ તમારી સંબંધિત બેન્કના કસ્ટમર કેરમાં ફોન કરી અથવા શાખાનો સંપર્ક કરીને મોબાઈલ બેંકિંગ અને યુપીઆઈ સેવાઓ અસ્થાયી રૂપે (Temporary) બ્લોક કરાવો. આ ઉપરાંત બેન્ક સ્ટેટમેન્ટ પર નજર રાખી કોઈ અજાણ્યો વ્યવહાર નથી થયો તેની ખાતરી કરી લો.

૩. સિમ કાર્ડ તુરંત બ્લોક કરાવી નવું મેળવો:

ઓટીપી (OTP) આપણી સુરક્ષાની ચાવી છે. તેથી ટેલિકોમ કંપનીના કસ્ટમર કેરમાં કૉલ કરી જૂનું સિમ કાર્ડ બ્લોક કરાવો અને તમારા જ નામે તે જ નંબરનું ડુપ્લિકેટ સિમ કાર્ડ મેળવી લો જેથી ઓટીપીનો દુરુપયોગ અટકે.

૪. ઈમેલ અને સોશિયલ મીડિયા પાસવર્ડ બદલો:

તમારા પ્રાઈમરી ઈમેલ, બેન્ક સાથે જોડાયેલા એકાઉન્ટ્સ અને સોશિયલ મીડિયા પ્રોફાઈલના પાસવર્ડ તાત્કાલિક બદલી નાખો. તમામ અજાણ્યા ડિવાઇસમાંથી લોગ-આઉટ (Log out of all devices) કરી 'Two-Factor Authentication' સક્રિય કરો.

૫. પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવો અને CEIR પોર્ટલ પર IMEI બ્લોક કરો:

નજીકના પોલીસ મથકે તાત્કાલિક ફરિયાદ (F.I.R/E-FIR) નોંધાવો. તે પછી ભારત સરકારના સત્તાવાર CEIR (Central Equipment Identity Register) પોર્ટલ પર જઈ ફોનનો IMEI નંબર દાખલ કરી તેને બ્લોક કરાવો. આનાથી ચોરાયેલો ફોન સમગ્ર ભારતમાં કોઈ પણ સિમ કાર્ડ સાથે વાપરી શકાશે નહીં અને તેને ટ્રેસ કરવો સરળ બનશે.