આજના આધુનિક અને સ્પર્ધાત્મક યુગમાં માસૂમ બાળકોના ખભા દફતરના ભાર અને ભણતરના ટેન્શનથી દબાયેલા રહે છે. આવા સમયે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી કરોડો વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ માટે એક અત્યંત હકારાત્મક, રાહત આપનારા અને લાગણીસભર સમાચાર આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી દરમિયાન સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ટકોર કરી છે કે, ધોરણ ૯ ના વિદ્યાર્થીઓ પર બળજબરીપૂર્વક ત્રીજી ભાષાનો બોજ લાદવો ન જોઈએ.

શિક્ષણ એ બાળકના બૌદ્ધિક વિકાસ માટે છે, તેને માનસિક તણાવ આપવા માટે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટની આ ટીપ્પણીથી દેશભરના વાલીઓએ હાસકારો અનુભવ્યો છે કે હવે બાળકો મુક્ત મને અને કોઈપણ વધારાના માનસિક દબાણ વિના પોતાના મનપસંદ વિષયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે.

'પુસ્તકીયા જ્ઞાન કરતાં બાળકના માનસિક સ્વાસ્થ્યની ચિંતા કરો'

સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન શિક્ષણ વ્યવસ્થા સામે ખૂબ જ સંવેદનશીલ સવાલો ઉભા કર્યા છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે જ્યારે કોઈ બાળક ધોરણ ૯ માં પહોંચે છે, ત્યારે તેના પર બોર્ડની પરીક્ષાઓની તૈયારી અને ભવિષ્યની કારકિર્દી પસંદ કરવાનું દબાણ પહેલેથી જ શરૂ થઈ જતું હોય છે. આવા સમયે તેના પર બળજબરીપૂર્વક કોઈ વધારાની ભાષા શીખવાનું દબાણ કરવું એ તેના મગજ પર અત્યાચાર સમાન છે.

  • નૈતિક પાસું: અદાલતે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ભાષા એ સંવાદ સાધવા અને જ્ઞાન મેળવવાનું માધ્યમ હોવું જોઈએ, નહીં કે માર્ક્સ લાવવા માટેનો કોઈ વધારાનો વિષય.
  • વાલીઓની લાગણી: કોર્ટના આ અભિગમથી એવા લાખો મધ્યમવર્ગીય વાલીઓની ચિંતા ઓછી થઈ છે, જેઓ દરરોજ પોતાના બાળકને ટ્યુશન અને ભારેખમ સિલેબસના ભાર હેઠળ પીસાતો જોઈને દુઃખી થતા હતા.

નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP) અને ભાષાની પસંદગીની સ્વતંત્રતા

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ પણ વિદ્યાર્થીઓ પરથી ભણતરનો ભાર ઓછો કરવાની હિમાયત કરે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ અવલોકન બાદ હવે શાળાઓ અને શિક્ષણ બોર્ડે પણ પોતાની નીતિઓમાં સુધારો કરવો પડશે.

  • દબાણ નહીં પણ રસ મહત્વનો: જો કોઈ વિદ્યાર્થીને સંસ્કૃત, જર્મન, ફ્રેન્ચ કે અન્ય કોઈ ત્રીજી ભાષા શીખવામાં રસ હોય, તો તે પોતાની મરજીથી શીખી શકે છે. પરંતુ જે વિદ્યાર્થી વિજ્ઞાન કે ગણિત જેવા વિષયોમાં આગળ વધવા માંગે છે, તેને માત્ર પાસ થવા ખાતર ત્રીજી ભાષા ભણવાની ફરજ પાડી શકાય નહીં.
  • પોઝિટિવ પરિણામ: આનાથી વિદ્યાર્થીઓને પ્રેક્ટિકલ નોલેજ મેળવવા અને પોતાની સ્કીલ્સ ડેવલપ કરવા માટે પૂરતો સમય મળશે, જે ભવિષ્યમાં તેમને વધુ સક્ષમ બનાવશે.