અમેરિકાની કોંગ્રેસમાં પ્રસ્તાવિત બિલ પર ભારતની નજીકથી નજર; રશિયન ક્રૂડ ખરીદતા ભારત સહિતના દેશો પર 100% સુધી ટેરિફ લગાવવાની જોગવાઈ, પરંતુ હજી કાયદો બન્યો નથી.

અમેરિકામાં રશિયન તેલ ખરીદનારા દેશો સામે કડક આર્થિક કાર્યવાહી માટે રજૂ થયેલા પ્રસ્તાવિત બિલને લઈને ભારતે સતર્ક વલણ અપનાવ્યું છે. વિદેશ મંત્રાલય (MEA)ના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે  શુક્રવારે જણાવ્યું કે ભારત આ બિલની દરેક પ્રગતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે. સાથે જ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે દેશની ઊર્જા આયાત અંગેના તમામ નિર્ણયો રાષ્ટ્રીય હિત, ઊર્જા સુરક્ષા અને બજારની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને જ લેવામાં આવે છે.

અમેરિકામાં રજૂ થયેલા દ્વિપક્ષીય (Bipartisan) બિલનો હેતુ રશિયાને મળતી તેલ આવક પર દબાણ લાવવાનો છે. બિલ મુજબ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિને રશિયન તેલ અને ગેસના મોટા ખરીદદારો સામે 100% સુધીનો ટેરિફ લગાવવાની સત્તા મળી શકે છે. ચર્ચામાં ભારત, ચીન, હંગેરી, સ્લોવાકિયા અને અઝરબૈજાન જેવા દેશોના નામ પણ લેવામાં આવ્યા છે.

MEAએ શું કહ્યું?

મીડિયા બ્રિફિંગ દરમિયાન રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે ભારત વિશ્વના વિવિધ દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદે છે અને તેની ઊર્જા ખરીદીની નીતિ કોઈ એક દેશ પર આધારિત નથી.

તેમણે જણાવ્યું: "ભારતની ઊર્જા ખરીદીની નીતિ દેશની ઊર્જા સુરક્ષા, આર્થિક હિત અને ઉપલબ્ધ વૈશ્વિક સ્ત્રોતોને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરવામાં આવે છે."

અમેરિકાનું બિલ શું કહે છે?

અમેરિકન સેનેટમાં આગળ વધેલા આ પ્રસ્તાવનો મુખ્ય ઉદ્દેશ રશિયાની ઊર્જા નિકાસથી થતી આવક ઘટાડવાનો છે, જેથી યુક્રેન યુદ્ધ માટે મળતું આર્થિક સમર્થન કમજોર બને.

બિલમાં એવી જોગવાઈ છે કે જો કોઈ દેશ મોટા પ્રમાણમાં રશિયન તેલ અથવા ગેસની ખરીદી ચાલુ રાખે, તો અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ તે દેશ સામે 100% સુધીનો આયાત ટેરિફ લગાવી શકે.

ભારત માટે કેમ મહત્વનું?

ભારત હાલમાં વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઈલ આયાતકારોમાંનું એક છે. યુક્રેન યુદ્ધ પછી ભારતે ડિસ્કાઉન્ટ દરે રશિયન ક્રૂડની ખરીદી વધારી હતી, જેના કારણે દેશમાં ઇંધણ પુરવઠો અને કિંમતો સ્થિર રાખવામાં મદદ મળી હતી.

જો અમેરિકાનું બિલ અંતે કાયદો બનીને અમલમાં આવે, તો ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધો, ઊર્જા આયાત અને વૈશ્વિક વેપાર પર તેની અસર પડી શકે છે. જોકે હાલ ભારત સરકારે કોઈ તાત્કાલિક ફેરફારની જાહેરાત કરી નથી અને પોતાની ઊર્જા નીતિ યથાવત રાખી છે.

હાલની સ્થિતિ

અમેરિકામાં બિલ આગળ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તે હજુ અંતિમ કાયદો બન્યો નથી. કાયદો અમલમાં આવવા માટે ધારાસભાની બાકીની પ્રક્રિયા અને જરૂરી મંજૂરીઓ પૂર્ણ થવી બાકી છે. તેથી હાલમાં ભારત અથવા અન્ય કોઈ દેશ પર 100% ટેરિફ લાગુ થયો નથી.