વિશ્વભરમાં ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની એપલની અનેક ઓનલાઈન સેવાઓમાં મંગળવાર, 17 નવેમ્બરના રોજ મોટો ટેક્નિકલ અવરોધ સર્જાયો હતો. આઉટેજના કારણે ભારત સહિત વિવિધ દેશોના યુઝર્સને iCloudમાં લોગઈન કરવા, App Storeમાંથી એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરવા અને Apple Musicનો ઉપયોગ કરવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. Apple Pay સહિતની કેટલીક અન્ય સેવાઓ અંગે પણ યુઝર્સે ફરિયાદો નોંધાવી હતી. અચાનક સર્જાયેલી આ સમસ્યાને કારણે iPhone, Mac અને અન્ય Apple ડિવાઇસનો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકોની દૈનિક ડિજિટલ કામગીરી ખોરવાઈ હતી.

આ ઘટનાની ગંભીરતા ત્યારે વધી જ્યારે એકસાથે કંપનીની અનેક મહત્વપૂર્ણ સેવાઓમાં અવરોધની ફરિયાદો સામે આવી. આઉટેજ ટ્રેક કરતી વેબસાઇટ Downdetector પર હજારો યુઝર્સે પોતાની મુશ્કેલીઓ નોંધાવી હતી. જોકે, એપલે બાદમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે કંપનીના આંતરિક અપડેટને કારણે આ સમસ્યા સર્જાઈ હતી અને આ સાયબર હુમલાનું પરિણામ નહોતું.

કઈ સેવાઓમાં સર્જાયો હતો ટેક્નિકલ અવરોધ?

એપલની વિવિધ સેવાઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોવાથી એક સેવામાં સર્જાતી ખામીની અસર અન્ય સુવિધાઓના ઉપયોગ પર પણ પડી શકે છે. આ વખતે પણ યુઝર્સે અલગ-અલગ સેવાઓમાં મુશ્કેલીની ફરિયાદ કરી હતી.

1. iCloud : iCloud એપલના ડિવાઇસમાં ફોટા, વીડિયો, ફાઇલો અને અન્ય ડેટા સુરક્ષિત રાખવા માટેની મહત્ત્વપૂર્ણ સેવા છે. આઉટેજ દરમિયાન કેટલાક યુઝર્સને તેમના iPhone અને Macમાંથી અચાનક સાઇન આઉટ થઈ જવાની સમસ્યા થઈ હતી. ત્યારબાદ ફરીથી લોગઈન કરવાનો પ્રયાસ કરતાં વેરિફિકેશન નિષ્ફળ જવું અને અજાણી ટેક્નિકલ એરર આવવા જેવી ફરિયાદો સામે આવી હતી.

2. App Store : iPhone યુઝર્સ માટે એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ અને અપડેટ કરવા માટેનું મુખ્ય પ્લેટફોર્મ App Store પણ પ્રભાવિત થયું હતું. અનેક યુઝર્સને સ્ટોર ખોલવામાં, નવી એપ્લિકેશન શોધવામાં અને ડાઉનલોડ કરવામાં મુશ્કેલી પડી હતી.

3. Apple Music : સંગીત સાંભળવા માટેની Apple Music સેવામાં પણ અવરોધ સર્જાયો હતો. કેટલાક દેશોના યુઝર્સને ગીતો સ્ટ્રીમ કરવામાં અને મ્યુઝિક લાઇબ્રેરીનો ઉપયોગ કરવામાં મુશ્કેલી પડી હતી.

4. Apple Pay : ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી Apple Pay સેવાને લઈને પણ Downdetector પર ફરિયાદોમાં વધારો નોંધાયો હતો. કેટલાક યુઝર્સે પેમેન્ટ કરવામાં મુશ્કેલી પડતી હોવાની જાણ કરી હતી. જોકે, Appleની સત્તાવાર સિસ્ટમ સ્ટેટસ યાદીમાં Apple Payનો આઉટેજ અલગથી દર્શાવવામાં આવ્યો નહોતો.

5. Apple Support અને અન્ય સેવાઓ : Apple Support, AppleCare on Device, Apple Business અને Apple School Manager જેવી સેવાઓમાં પણ સમસ્યાઓ નોંધાઈ હતી. આ ઉપરાંત નવા iPhoneનું એક્ટિવેશન કરવામાં અને એપલના ડેવલપર પ્લેટફોર્મ App Store Connectનો ઉપયોગ કરવામાં પણ કેટલાક યુઝર્સને મુશ્કેલી પડી હતી.

Downdetector પર હજારો ફરિયાદો, અનેક દેશોમાં અસર

આઉટેજની જાણ થતાં જ Downdetector પર એપલની વિવિધ સેવાઓને લગતી ફરિયાદોમાં ઝડપથી વધારો થયો હતો. ખાસ કરીને iCloud, App Store, Apple Pay અને Apple Support અંગે યુઝર્સે સમસ્યાઓની જાણ કરી હતી.

ભારત ઉપરાંત અમેરિકા અને અન્ય દેશોના યુઝર્સે પણ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની મુશ્કેલીઓ વ્યક્ત કરી હતી. કેટલાક યુઝર્સે iCloudમાંથી લોગઆઉટ થઈ જવાની ફરિયાદ કરી હતી, તો કેટલાકે App Store કામ ન કરતું હોવાની જાણ કરી હતી.

અહીં નોંધવું જરૂરી છે કે Downdetector યુઝર્સ દ્વારા કરવામાં આવતી ફરિયાદોના આધારે આઉટેજનો ટ્રેન્ડ દર્શાવે છે. તેના આંકડા અસરગ્રસ્ત તમામ યુઝર્સની ચોક્કસ સંખ્યા દર્શાવતા નથી.

એપલે શું કહ્યું? આંતરિક અપડેટને ગણાવ્યું કારણ

સમસ્યા સામે આવ્યા બાદ એપલની ટેક્નિકલ ટીમે સેવાઓ પુનઃસ્થાપિત કરવા કામગીરી શરૂ કરી હતી. કંપનીએ પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે આંતરિક અપડેટને કારણે કેટલીક સિસ્ટમમાં આઉટેજ સર્જાયો હતો.

એપલે જણાવ્યું હતું કે તેની ઘણી સિસ્ટમ ફરીથી કાર્યરત થઈ ગઈ છે અને બાકીની સેવાઓને પણ શક્ય તેટલી ઝડપથી ઓનલાઈન લાવવા માટે કામગીરી ચાલી રહી છે.

ખાસ વાત એ છે કે કંપનીએ આ ઘટનામાં સાયબર હુમલાની શક્યતાને નકારી કાઢી હતી. જોકે, આંતરિક અપડેટમાં ચોક્કસ કઈ ટેક્નિકલ ખામી સર્જાઈ હતી અને તેના કારણે એકસાથે અનેક સેવાઓ કેવી રીતે પ્રભાવિત થઈ, તે અંગે કંપનીએ વિગતવાર ટેક્નિકલ ખુલાસો કર્યો નહોતો.

કેટલા સમયમાં સામાન્ય થઈ સેવાઓ?

17 નવેમ્બરના રોજ શરૂ થયેલી આ સમસ્યા બાદ ધીમે-ધીમે સેવાઓ પુનઃસ્થાપિત થવા લાગી હતી. 18 નવેમ્બરની વહેલી સવારે ઉપલબ્ધ અહેવાલો મુજબ App Store, Apple Music અને iCloud Mail સહિતની અનેક સેવાઓ ફરીથી કાર્યરત થઈ ગઈ હતી. iCloud સાઇન-ઇન અને કેટલીક ડેવલપર સેવાઓમાં પણ સુધારો નોંધાયો હતો.

આથી તમામ એપલ સેવાઓ લાંબા સમય સુધી સંપૂર્ણપણે બંધ રહી હતી એવું કહી શકાય નહીં. અલગ-અલગ સેવાઓમાં સમસ્યાનો સમયગાળો અને તેની અસર જુદી-જુદી રહી હતી.

એક સપ્તાહમાં ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રની અનેક મોટી સિસ્ટમમાં અવરોધ

એપલની આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં વૈશ્વિક સ્તરે અનેક મોટી ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ સિસ્ટમમાં ટેક્નિકલ સમસ્યાઓ સામે આવી છે.

તાજેતરમાં Microsoftની Outlook અને Teams જેવી સેવાઓમાં પણ મોટો અવરોધ સર્જાયો હતો. ત્યારબાદ અમેરિકાની હવાઈ વ્યવસ્થા સાથે સંકળાયેલી FAAની સિસ્ટમમાં ખામી સર્જાતાં ફ્લાઇટ કામગીરીને અસર થઈ હતી. આ ઉપરાંત JPMorgan Chase સહિતની બેંકિંગ સેવાઓ અને United Airlinesની સિસ્ટમમાં પણ ટેક્નિકલ સમસ્યાઓ નોંધાઈ હતી.

જોકે, આ તમામ ઘટનાઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે અથવા એક જ કારણથી સર્જાઈ છે એવા કોઈ પુરાવા સામે આવ્યા નથી. અલગ-અલગ કંપનીઓ અને સંસ્થાઓએ પોતાની ટેક્નિકલ સમસ્યાઓ અંગે અલગ સ્પષ્ટતા આપી છે.

યુઝર્સ માટે મહત્ત્વની માહિતી: આવી સમસ્યા થાય ત્યારે શું કરવું?

એપલની આ ઘટના બાદ યુઝર્સ માટે કેટલીક બાબતો સમજવી જરૂરી છે.

  • સર્વિસ સ્ટેટસ તપાસો: કોઈ એપ્લિકેશન કે સેવા કામ ન કરતી હોય તો વારંવાર પ્રયાસ કરવાને બદલે એપલના સત્તાવાર System Status પેજ પર તેની સ્થિતિ તપાસો.

  • વારંવાર લોગઆઉટ ન કરો: iCloudમાં સાઇન-ઇનની સમસ્યા હોય ત્યારે ઉતાવળમાં એકાઉન્ટમાંથી બહાર નીકળવું અથવા વારંવાર પાસવર્ડ બદલવો ટાળો.

  • પેમેન્ટનો વિકલ્પ રાખો: Apple Payમાં સમસ્યા હોય તો ઉપલબ્ધ ભૌતિક કાર્ડ અથવા અન્ય માન્ય પેમેન્ટ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

  • શંકાસ્પદ લિંકથી સાવચેત રહો: આઉટેજ દરમિયાન Apple ID વેરિફિકેશનના નામે આવતાં અજાણ્યા મેસેજ કે લિંક પર ક્લિક ન કરો.

ડિજિટલ સેવાઓ પર વધતી નિર્ભરતા વચ્ચે મોટો સવાલ

આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન માત્ર વાતચીતનું સાધન રહ્યો નથી. ફોટા, દસ્તાવેજો, ઓનલાઈન પેમેન્ટ, મનોરંજન, ઓફિસનું કામ અને વ્યક્તિગત ડેટા જેવી અનેક બાબતો માટે લોકો ડિજિટલ સેવાઓ પર નિર્ભર છે. આવી સ્થિતિમાં કોઈ મોટી ટેક્નોલોજી કંપનીની એકસાથે અનેક સેવાઓ ખોરવાય તો તેની અસર લાખો યુઝર્સની દૈનિક કામગીરી પર પડી શકે છે.

એપલની તાજેતરની ઘટના પણ દર્શાવે છે કે આધુનિક ડિજિટલ વ્યવસ્થામાં સર્વિસની સતત ઉપલબ્ધતા કેટલી મહત્ત્વપૂર્ણ છે. કંપનીએ આંતરિક અપડેટને આઉટેજનું કારણ ગણાવી મોટાભાગની સેવાઓ પુનઃસ્થાપિત કરી હોવા છતાં, આ ઘટનાએ ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતા અને બેકઅપ વ્યવસ્થાના મહત્ત્વને ફરી ચર્ચામાં લાવ્યું છે.