સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગોમાં યોજાયેલા કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026નો રવિવારે ભવ્ય સમાપન સમારોહ સાથે અંત આવ્યો. 11 દિવસ સુધી ચાલેલી આ પ્રતિષ્ઠિત સ્પર્ધાના અંતે ભારત માટે એક નવી ઐતિહાસિક શરૂઆત થઈ, જ્યારે ગ્લાસગોએ આગામી યજમાન શહેર અમદાવાદને કોમનવેલ્થ ગેમ્સનો ધ્વજ અને કિંગ્સ બેટન સોંપી. ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ મેડલિસ્ટ નીરજ ચોપરા અને ભારતીય ઓલિમ્પિક સંઘ (IOA)ના અધ્યક્ષ પી.ટી. ઉષાએ ભારત તરફથી આ ઔપચારિક હસ્તાંતરણ સ્વીકાર્યું અને તેની સાથે જ અમદાવાદમાં યોજાનારી 2030ની શતાબ્દી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ માટેની કાઉન્ટડાઉનની સત્તાવાર શરૂઆત થઈ.

ગ્લાસગોના ઓવો હાઇડ્રો એરિનામાં યોજાયેલા સમાપન સમારોહમાં પ્રથમ સ્કોટલેન્ડની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક પરંપરાનું ભવ્ય પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ ભારતે પોતાના સંગીત, સંસ્કૃતિ અને આધુનિક વિકાસની ઝાંખી વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરીને અમદાવાદ 2030 માટેની તૈયારીઓનો સંદેશ આપ્યો.

ભારત ચોથા સ્થાને, કુલ 39 મેડલ સાથે અભિયાન પૂર્ણ

ભારતે ગ્લાસગો કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં કુલ 39 મેડલ જીત્યા, જેમાં 13 ગોલ્ડ, 17 સિલ્વર અને 9 બ્રોન્ઝનો સમાવેશ થાય છે. મેડલ ટેબલમાં ભારતે ચોથું સ્થાન મેળવ્યું. ઓસ્ટ્રેલિયા, ઇંગ્લેન્ડ અને કેનેડા અનુક્રમે પ્રથમ ત્રણ સ્થાને રહ્યા.

ગ્લાસગો ગેમ્સમાં રમતગમતની કેટલીક મુખ્ય સ્પર્ધાઓનો સમાવેશ ન હોવા છતાં ભારતે મર્યાદિત ખેલાડીઓ સાથે નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી.

ગ્લાસગોથી અમદાવાદ સુધી કોમનવેલ્થ ધ્વજની ઐતિહાસિક યાત્રા

સમાપન સમારોહની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ ગ્લાસગોથી અમદાવાદ સુધી યજમાનીના હસ્તાંતરણની હતી.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સનો ધ્વજ સૌથી પહેલા ગ્લાસગોની લોર્ડ પ્રોવોસ્ટ જેક્વેલિન મેકલારેને કોમનવેલ્થ ગેમ્સ સ્કોટલેન્ડના વાઇસ ચેર સુઝન જેક્સનને આપ્યો. ત્યારબાદ સ્કોટિશ નેટબોલ ખેલાડી એમિલી નિકોલ, કોમનવેલ્થ સ્પોર્ટના પ્રમુખ ડૉ. ડોનાલ્ડ રૂકારે, ઓલિમ્પિક ચેમ્પિયન નીરજ ચોપરા, IOA પ્રમુખ પી.ટી. ઉષા અને અંતે ગુજરાતના ઉપમુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી સુધી ધ્વજ પહોંચ્યો. આ સાથે અમદાવાદ 2030 માટેની ઔપચારિક શરૂઆત થઈ.

ભારત 2010માં નવી દિલ્હી બાદ બીજી વખત કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન કરશે. વર્ષ 2030ની આવૃત્તિ વિશેષ છે કારણ કે તે કોમનવેલ્થ ગેમ્સની 100મી વર્ષગાંઠ (Centenary Games) હશે.

સમાપન સમારોહ દરમિયાન કિંગ ચાર્લ્સ ત્રીજાના પ્રતિનિધિ તરીકે હાજર પ્રિન્સ એડવર્ડ, ડ્યુક ઓફ એડિનબરાએ ગેમ્સ સમાપ્ત થયાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી અને વિશ્વભરના ખેલાડીઓને અમદાવાદમાં ફરી મળવાનું આમંત્રણ આપ્યું.

તેમણે કહ્યું, "તમામ ખેલાડીઓ, અધિકારીઓ, આયોજકો અને સમર્થકોનો આભાર. તમે ફરી એકવાર કોમનવેલ્થની ભાવના જીવંત રાખી છે. હવે હું તમામ દેશો અને પ્રદેશોના ખેલાડીઓને ચાર વર્ષ પછી ભારતના અમદાવાદમાં યોજાનારી 24મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ભાગ લેવા આમંત્રણ આપું છું."

ભારતે વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરી પોતાની સંસ્કૃતિ અને 'વસુધૈવ કુટુંબકમ્'નો સંદેશ

ધ્વજ હસ્તાંતરણ બાદ ભારતે 'વસુધૈવ કુટુંબકમ્ – આખું વિશ્વ એક પરિવાર'ની ભાવના પર આધારિત ભવ્ય સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ રજૂ કર્યો.

ત્રણ અલગ ભાગોમાં રજૂ થયેલા આ કાર્યક્રમમાં ભારતની વૈવિધ્યસભર સંસ્કૃતિ, કલા, સંગીત અને રમતગમતની પરંપરાનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું.

અભિનેત્રી માનુષી છિલ્લરે 'વંદે માતરમ્'ના 150 વર્ષની ઉજવણીને સમર્પિત વિશેષ પ્રસ્તુતિ આપી. સેંકડો કલાકારો સાથે ડિજિટલ વિઝ્યુઅલ્સ વચ્ચે થયેલું આ પરફોર્મન્સ સમગ્ર સમારોહનું આકર્ષણ બન્યું. સંગીતકાર શંકર મહાદેવને ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીત અને આધુનિક ઓર્કેસ્ટ્રાનું સુંદર સંકલન રજૂ કર્યું.

ભારતે એક વિશેષ ફિલ્મ દ્વારા વિશ્વ સમક્ષ અમદાવાદ અને ગુજરાતનો પરિચય પણ કરાવ્યો. ફિલ્મમાં ગુજરાતની ઐતિહાસિક ધરોહર, આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, રમતગમત પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા અને વૈશ્વિક ઇવેન્ટ આયોજિત કરવાની ક્ષમતાને ઉજાગર કરવામાં આવી.

ઇન્ડો-સ્કોટિશ 'કલ્ચરલ જુગલબંધી' બની આકર્ષણનું કેન્દ્ર

સમારોહની સૌથી યાદગાર ક્ષણોમાંથી એક 'ધ કલ્ચરલ જુગલબંધી' હતી. ભારતીય સિતારવાદક ઋષભ શર્મા અને સ્કોટલેન્ડના જાણીતા સંગીતકાર રોસ એન્સલીએ ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીત અને સ્કોટિશ પરંપરાગત સંગીતનું અદભુત સંકલન રજૂ કર્યું, જે ગ્લાસગોથી અમદાવાદ સુધીના સાંસ્કૃતિક જોડાણનું પ્રતિક બન્યું.

ભારતીય કાર્યક્રમના અંતે શંકર મહાદેવને પોતાના પુત્રો સિદ્ધાર્થ અને શિવમ મહાદેવન સાથે 'સુનો ગૌર સે દુનિયાવાલો', 'ભાગ મિલ્ખા ભાગ', 'એ વતન' અને 'લહેરા દો' જેવા લોકપ્રિય ગીતોની પ્રસ્તુતિ આપી. ગુજરાતી ગાયિકા ભૂમિ ત્રિવેદીએ પણ ગુજરાતને સમર્પિત વિશેષ રજૂઆત કરીને અમદાવાદને કોમનવેલ્થ સમક્ષ ભવ્ય આમંત્રણ આપ્યું.

આ દરમિયાન મહિલા 57 કિલો બોક્સિંગમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનારી જૈસ્મિન લંબોરિયાએ ક્લોઝિંગ સેરેમનીમાં ભારતીય તિરંગો લહેરાવ્યો.

મર્યાદિત રમતો છતાં ભારતનું શાનદાર પ્રદર્શન

બર્મિંગહામ 2022ની સરખામણીએ આ વખતે ભારતના કુલ મેડલ ઓછા રહ્યા, પરંતુ તેનું મુખ્ય કારણ શૂટિંગ, કુસ્તી, બેડમિન્ટન, હોકી અને ટેબલ ટેનિસ જેવી રમતોને કાર્યક્રમમાંથી બહાર રાખવામાં આવવું હતું. બર્મિંગહામમાં ભારતના 61માંથી 30 મેડલ આ રમતોમાંથી આવ્યા હતા.

આ વખતે ભારતે માત્ર 122 ખેલાડીઓનું દળ મોકલ્યું હતું, જ્યારે બર્મિંગહામમાં 210 ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો હતો. તેમ છતાં ભારતે ચોથું સ્થાન જાળવી રાખ્યું અને નોંધપાત્ર મેડલ રૂપાંતરણ દર હાંસલ કર્યો.

બોક્સિંગમાં દબદબો, ગુલવીર સિંહનો ઐતિહાસિક દેખાવ

ભારત માટે બોક્સિંગ સૌથી સફળ રમત રહી. ભારતીય બોક્સરોએ કુલ 10 મેડલ, જેમાં 7 ગોલ્ડ જીત્યા અને કોમનવેલ્થમાં પોતાનો દબદબો વધુ મજબૂત કર્યો.

એથ્લેટિક્સમાં ગુલવીર સિંહે ઇતિહાસ રચતાં પુરુષોની 5,000 મીટરમાં ભારતનો પ્રથમ કોમનવેલ્થ મેડલ જીત્યો. તે પહેલાં તેઓ 10,000 મીટરમાં સિલ્વર મેડલ જીતી ચૂક્યા હતા, જેના કારણે ગ્લાસગો ગેમ્સમાં બે મેડલ જીતનાર ભારતના એકમાત્ર ખેલાડી બન્યા.

ભારતના પેરા ખેલાડીઓએ પણ કોમનવેલ્થ ગેમ્સના ઇતિહાસમાં પોતાનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન નોંધાવ્યું. ઉપરાંત જુડો, વેઇટલિફ્ટિંગ અને એથ્લેટિક્સમાં પણ ભારતીય ખેલાડીઓએ સતત મેડલ જીતીને દેશનું ગૌરવ વધાર્યું.