એલોન મસ્કની કંપની SpaceXએ અમેરિકાના દક્ષિણ લ્યુઇસિયાના રાજ્યમાં વિશાળ “Starbase, Louisiana” સ્પેસપોર્ટ બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. કંપની આ પ્રોજેક્ટમાં ઓછામાં ઓછા $100 બિલિયનનું રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. આ સુવિધા SpaceXનું સૌથી મોટું લોન્ચ કોમ્પ્લેક્સ બનશે અને તેને દર વર્ષે હજારો Starship લોન્ચને સપોર્ટ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

1.25 લાખ એકરમાં ફેલાશે વિશાળ સ્પેસપોર્ટ

નવું Starbase Louisiana લ્યુઇસિયાનાના Vermilion Parishમાં Pecan Island નજીક લગભગ 125,000 એકર જમીન પર વિકસાવવામાં આવશે. આ વિસ્તાર લગભગ 50,585 હેક્ટર જેટલો છે અને મેનહટનના કદ કરતાં આઠ ગણાથી વધુ મોટો છે. જોકે, SpaceXના જણાવ્યા અનુસાર આ સમગ્ર જમીન પર બાંધકામ કરવામાં નહીં આવે અને મોટા ભાગના વેટલેન્ડ વિસ્તારને કુદરતી સ્થિતિમાં જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

SpaceXનું આ લ્યુઇસિયાના કેમ્પસ કંપનીનું ચોથું અને સૌથી મોટું લોન્ચ સાઇટ બનશે. તેનો મુખ્ય હેતુ Starship લોન્ચની સંખ્યા મોટા પાયે વધારવાનો છે.

2027થી બાંધકામ, 2029માં પ્રથમ લોન્ચનું લક્ષ્ય

SpaceX મુજબ Starbase Louisianaનું બાંધકામ 2027માં શરૂ થવાનું છે, જ્યારે અહીંથી પ્રથમ Starship લોન્ચ 2029માં કરવાની યોજના છે. સંપૂર્ણ રીતે વિકસ્યા બાદ આ સ્પેસપોર્ટ દર વર્ષે હજારો લોન્ચને સપોર્ટ કરવાની ક્ષમતા ધરાવશે. જોકે વાસ્તવિક લોન્ચ સંખ્યા ટેક્નિકલ વિકાસ અને નિયમનકારી મંજૂરીઓ પર પણ નિર્ભર રહેશે.

10 લોન્ચ પેડ અને પોતાની સુવિધાઓ

આ પ્રોજેક્ટને સામાન્ય રોકેટ લોન્ચ સાઇટ કરતાં ઘણી મોટી અને સ્વનિર્ભર સુવિધા તરીકે વિકસાવવાની યોજના છે. SpaceXના પ્લાનમાં 10 Starship લોન્ચ પેડ, પ્રોપેલન્ટ ઉત્પાદન સુવિધા, પાવર જનરેશન, વ્હીકલ પ્રોસેસિંગ, ડીપ-વોટર શિપિંગ સુવિધા અને એરપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. કર્મચારીઓ માટે રહેણાંક સુવિધાઓ પણ વિકસાવવાની યોજના છે.

SpaceXના પ્રમુખ અને COO Gwynne Shotwellએ આ કેમ્પસને “self-sustaining” સ્પેસપોર્ટ તરીકે વર્ણવ્યું છે. અહીં Starship માટે જરૂરી પ્રોપેલન્ટનું ઉત્પાદન અને વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની યોજના છે.

3,000થી વધુ સીધી નોકરીઓ સર્જાશે

Louisiana Economic Development અનુસાર આ પ્રોજેક્ટ આગામી 10 વર્ષમાં 3,000થી વધુ સીધી નવી નોકરીઓ સર્જી શકે છે. આ નોકરીઓનો સરેરાશ વાર્ષિક પગાર લગભગ $92,600 રહેવાનો અંદાજ છે. આ ઉપરાંત આશરે 8,100 પરોક્ષ નોકરીઓ સર્જાવાની અપેક્ષા છે.

આ પ્રોજેક્ટથી લ્યુઇસિયાનાના એરોસ્પેસ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રને વેગ મળવાની તથા સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાને લાંબા ગાળે ફાયદો થવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

Starship અને સેટેલાઇટ નેટવર્ક માટે મહત્વપૂર્ણ

નવું Starbase SpaceXની Starship કામગીરીને મોટા પાયે વિસ્તૃત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. કંપની Starshipનો ઉપયોગ પૃથ્વીની કક્ષામાં સેટેલાઇટ્સ પહોંચાડવા ઉપરાંત ભવિષ્યમાં ચંદ્ર અને મંગળ સાથે જોડાયેલા મિશન માટે કરવાની યોજના ધરાવે છે.

લ્યુઇસિયાનાનું સ્થાન કેટલીક ખાસ કક્ષાઓ, ખાસ કરીને near-polar/polar orbit તરફના લોન્ચ માટે પણ ઉપયોગી બની શકે છે. આ પ્રકારની કક્ષા પૃથ્વીના નિરીક્ષણ અને કેટલાક મોટા સેટેલાઇટ નેટવર્ક માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

પર્યાવરણની ચિંતા પણ રહેશે

આ પ્રોજેક્ટ ખૂબ મોટા વેટલેન્ડ અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં વિકસાવવાનો હોવાથી પર્યાવરણ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત થઈ છે. સ્થાનિક અને પર્યાવરણ સંગઠનોએ વેટલેન્ડ, વન્યજીવન અને દરિયાકાંઠા પર સંભવિત અસર અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.

SpaceXએ જોકે પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને વેટલેન્ડ તથા વન્યજીવનના પુનઃસ્થાપન માટે કામ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર જમીનના મોટા ભાગને કુદરતી સ્થિતિમાં જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં SpaceXની મોટી છલાંગ

Starbase Louisiana માત્ર એક રોકેટ લોન્ચ સાઇટ નહીં પરંતુ લોન્ચિંગ, ઈંધણ ઉત્પાદન, વીજળી, પરિવહન અને વાહન પ્રોસેસિંગ જેવી અનેક સુવિધાઓ ધરાવતું વિશાળ સ્પેસ કોમ્પ્લેક્સ બનવાની યોજના છે.

જો SpaceX પોતાની યોજનાઓને સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકી શકે, તો આ પ્રોજેક્ટ Starship લોન્ચની આવર્તન ક્ષમતા વધારવામાં અને મોટા પાયે સેટેલાઇટ તથા ભવિષ્યના ચંદ્ર-મંગળ મિશનોને સપોર્ટ કરવામાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.