જામનગરની ITRAમાં બાળકોમાં ઊંઘ દરમિયાન પથારી ભીની થવાની સમસ્યા અંગે એક અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. 6થી 14 વર્ષની વયના 38 બાળકોને આ અભ્યાસમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા અને 8 અઠવાડિયા સુધી તેમના પર નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. અભ્યાસ મુજબ, આયુર્વેદિક ઔષધ સાથે યોગાસનનો ઉપયોગ કરનારા બાળકોમાં પથારી ભીની કરવાની સમસ્યામાં 70% સુધી રાહત નોંધાઈ હતી.

બે જૂથ બનાવી અભ્યાસ કરાયો

અભ્યાસ દરમિયાન બાળકોને બે અલગ-અલગ જૂથમાં વહેંચવામાં આવ્યા હતા. પ્રથમ જૂથના બાળકોને બ્રાહ્મી, શંખપુષ્પી, જેઠીમધ અને ગળોના મિશ્રણમાંથી તૈયાર કરાયેલ મેધ્ય રસાયણ ચૂર્ણ આપવામાં આવ્યું હતું.

બીજા જૂથને પણ આ જ આયુર્વેદિક ઔષધ આપવામાં આવ્યું હતું. તેની સાથે બાળકોને સવાર અને સાંજ ઉત્કટાસન, અર્ધશલભાસન, ભુજંગાસન તથા શવાસન જેવા યોગાસનો કરાવવામાં આવ્યા હતા.

યોગ સાથે વધુ સુધારો નોંધાયો

અભ્યાસના પરિણામ મુજબ, માત્ર આયુર્વેદિક ઔષધ મેળવનારા બાળકોમાં પથારી ભીની કરવાની આવૃત્તિમાં 38% સુધારો નોંધાયો હતો. જ્યારે ઔષધની સાથે યોગાસન કરનારા બાળકોમાં આ સમસ્યામાં 70% સુધી રાહત નોંધાઈ હતી.

સંયુક્ત ઉપચાર મેળવનારા બાળકોમાં અન્ય કેટલાક ફેરફારો પણ નોંધાયા હતા. અભ્યાસમાં તેમની યાદશક્તિમાં 61% સુધારો જોવા મળ્યો હતો. સાથે જ ચિડચિડાપણામાં 66% ઘટાડો અને અતિસક્રિયતામાં 71% ઘટાડો નોંધાયો હતો.

બાળકને ઠપકો આપવાને બદલે સહકાર જરૂરી

બાળકોમાં ઊંઘ દરમિયાન પથારી ભીની થવી ઘણીવાર બાળકના નિયંત્રણ બહારની સમસ્યા હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં બાળકને સજા કરવી કે ઠપકો આપવાને બદલે તેને સમજવું અને સહકાર આપવો જરૂરી છે.

સૂતા પહેલાં બાળકને પેશાબ કરાવવો અને રાત્રિના સમયે પ્રવાહીનું પ્રમાણ ઓછું રાખવું મદદરૂપ થઈ શકે છે.

ITRAના ડાયરેક્ટર પ્રો. ડૉ. તનુજા નેસરિના જણાવ્યા મુજબ, ઊંઘ દરમિયાન પેશાબ થઈ જવાની સમસ્યા પાછળ મૂત્રાશયના નિયંત્રણ ઉપરાંત માનસિક તાણ જેવા પરિબળો પણ અસર કરી શકે છે. ITRAના જણાવ્યા અનુસાર, યોગ અને આયુર્વેદિક ઔષધના સંયોજનથી અભ્યાસમાં સારા પરિણામો જોવા મળ્યા છે.