રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)એ 5 ઓગસ્ટે જાહેર કરેલી નીતિમાં રેપો રેટ 5.25 ટકા પર યથાવત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ સતત ચોથી બેઠક છે જેમાં RBIએ વ્યાજદરમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. છેલ્લે ડિસેમ્બર 2025માં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો.

RBIના આ નિર્ણય બાદ હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય ફ્લોટિંગ વ્યાજદરવાળી લોનની EMIમાં તાત્કાલિક કોઈ ફેરફાર થવાની શક્યતા નથી.

RBIએ રેપો રેટ કેમ યથાવત રાખ્યો?

RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે કેન્દ્રીય બેંક હાલ મોંઘવારી, વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિ અને દેશની આર્થિક વૃદ્ધિ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે રહેલી અનિશ્ચિતતા અને મોંઘવારીના જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને હાલ રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

જૂન 2026માં ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત મોંઘવારી દર 4.38 ટકા નોંધાયો હતો. જુલાઈના આંકડા હજુ જાહેર થવાના બાકી છે. RBIનું મધ્યમ ગાળાનું લક્ષ્ય મોંઘવારીને 4 ટકા આસપાસ રાખવાનું છે, જ્યારે 2થી 6 ટકાની શ્રેણીને સહનશીલ મર્યાદા તરીકે માનવામાં આવે છે.

EMI પર શું અસર પડશે?

રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર ન થતાં બેંકો માટે RBI પાસેથી નાણાં ઉધાર લેવાનો ખર્ચ યથાવત રહેશે. તેના કારણે હાલની ફ્લોટિંગ રેટવાળી લોનની EMIમાં તાત્કાલિક વધારો કે ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે. જોકે, દરેક બેંક પોતાની આંતરિક નીતિ અને ફંડિંગ ખર્ચના આધારે વ્યાજદરમાં અલગથી ફેરફાર કરી શકે છે.

FDના વ્યાજદર વધશે?

રેપો રેટ યથાવત હોવા છતાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD)ના વ્યાજદર અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. બેંકો FDના વ્યાજદર નક્કી કરતી વખતે ડિપોઝિટની માંગ, લિક્વિડિટીની સ્થિતિ, સરકારી બોન્ડના યીલ્ડ અને બજારની સ્થિતિ જેવા અનેક પરિબળોને ધ્યાનમાં લે છે.

બજારના કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આગામી મહિનાઓમાં મોંઘવારી ઊંચી રહે અથવા વધે, તો કેટલીક બેંકો ડિપોઝિટ આકર્ષવા માટે FDના વ્યાજદરમાં ફેરફાર કરી શકે છે. જોકે, આ માત્ર બજારનો અંદાજ છે અને RBI દ્વારા આવી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.

રેપો રેટ શું છે?

રેપો રેટ એ એવો વ્યાજદર છે જેના પર RBI વ્યાપારી બેંકોને ટૂંકા ગાળાની લોન આપે છે.

  • રેપો રેટ વધે તો બેંકો માટે ઉધાર મોંઘું બને છે, જેના કારણે લોનના વ્યાજદર વધી શકે છે.
  • રેપો રેટ ઘટે તો બેંકોને સસ્તા દરે નાણાં મળે છે, જેના કારણે લોનના વ્યાજદરમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા રહે છે.

RBIનો તાજેતરનો નિર્ણય દર્શાવે છે કે કેન્દ્રીય બેંક હાલ મોંઘવારી અને આર્થિક વિકાસ બંને પર સમાન ધ્યાન રાખીને સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધી રહી છે.