ભારતે ફરી એકવાર પોતાની વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કર્યું છે. ઓડિશાના ચાંદીપુર સ્થિત ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ (ITR) પરથી ભારતે અગ્નિ-4 બેલેસ્ટિક મિસાઈલનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું. આ પરીક્ષણ સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સિસ કમાન્ડ (SFC) હેઠળ હાથ ધરાયું હતું.
પરીક્ષણ દરમિયાન મિસાઈલ સિસ્ટમના ઓપરેશનલ અને ટેકનિકલ પેરામીટર્સનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું અને તમામ મહત્વપૂર્ણ માપદંડો સફળતાપૂર્વક માન્ય થયા હોવાનું જણાવાયું છે. અગ્નિ-4ની મહત્તમ રેન્જ આશરે 4,000 કિલોમીટર છે. DRDOના દસ્તાવેજોમાં તેને Intermediate Range Ballistic Missile (IRBM) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે.
અગ્નિ-4માં અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજી
અગ્નિ-4ને ભારતની સ્વદેશી મિસાઈલ ટેક્નોલોજીની મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે. મિસાઈલમાં અદ્યતન એવિઓનિક્સ, ડિજિટલ કંટ્રોલ સિસ્ટમ અને શક્તિશાળી ઓનબોર્ડ કમ્પ્યુટર જેવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
DRDOના અગાઉના સત્તાવાર દસ્તાવેજો અનુસાર અગ્નિ-4માં કમ્પોઝિટ રોકેટ મોટર, રિંગ લેસર જાયરો આધારિત ઇનર્શિયલ નેવિગેશન સિસ્ટમ અને માઇક્રો નેવિગેશન સિસ્ટમ જેવી ટેક્નોલોજીનો સમાવેશ થાય છે. આ સિસ્ટમો મિસાઈલની માર્ગદર્શન ક્ષમતા અને ચોકસાઈમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
4,000 કિમી સુધીની રેન્જ
અગ્નિ-4ની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતાઓમાં તેની લગભગ 4,000 કિમીની સ્ટ્રાઈક રેન્જનો સમાવેશ થાય છે. DRDOના ઉપલબ્ધ વર્ગીકરણમાં Agni-IIIની 3,500 કિમીથી વધુ અને Agni-IVની 4,000 કિમી રેન્જ દર્શાવવામાં આવી છે.
મિસાઈલને રોડ-મોબાઇલ લોન્ચર પરથી પણ લોન્ચ કરી શકાય છે. આ ક્ષમતા તેને એક જગ્યાએ સ્થિર રાખવાને બદલે અલગ-અલગ સ્થળેથી તૈનાત અને ઓપરેટ કરવાની સુવિધા આપે છે. અગાઉના પરીક્ષણોમાં પણ અગ્નિ-4ને મોબાઇલ લોન્ચર પરથી સફળતાપૂર્વક છોડવામાં આવી હતી.
અગ્નિ-4નો વિકાસ કેવી રીતે થયો?
અગ્નિ-4 અગાઉ Agni-II Prime તરીકે ઓળખાતી હતી. તેની વિકાસ પરીક્ષણોની શરૂઆતમાં 10 ડિસેમ્બર 2010ના રોજ થયેલું પ્રથમ પરીક્ષણ સફળ રહ્યું નહોતું. ત્યારબાદ મિસાઈલ સિસ્ટમમાં જરૂરી સુધારા કરવામાં આવ્યા અને આગામી પરીક્ષણોમાં સફળતા મળી.
2011માં અગ્નિ-4નું સફળ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારથી મિસાઈલના અનેક વિકાસ અને યુઝર ટ્રાયલ થયા છે. 20 જાન્યુઆરી 2014ના પરીક્ષણમાં રોડ-મોબાઇલ લોન્ચરથી છોડવામાં આવેલી અગ્નિ-4એ આશરે 850 કિમીની ઊંચાઈ હાંસલ કરી અને આશરે 4,000 કિમીનું અંતર સફળતાપૂર્વક કાપ્યું હતું.
અગ્નિ-3 અને અગ્નિ-5 વચ્ચે મહત્વની કડી
અગ્નિ-4ને ભારતની અગ્નિ મિસાઈલ શ્રેણીમાં એક મહત્વપૂર્ણ કડી તરીકે જોવામાં આવે છે. તેની ક્ષમતા અગ્નિ-3 અને વધુ લાંબી રેન્જ ધરાવતી અગ્નિ-5 વચ્ચેનું વ્યૂહાત્મક અંતર ઘટાડે છે. DRDOના વર્ગીકરણ મુજબ અગ્નિ-4ની રેન્જ 4,000 કિમી છે, જ્યારે અગ્નિ-5ને વધુ લાંબી રેન્જની મિસાઈલ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
પરીક્ષણનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ
અગ્નિ-4નું સફળ પરીક્ષણ ભારતની વિશ્વસનીય વ્યૂહાત્મક પ્રતિરોધક ક્ષમતા અને ઓપરેશનલ તૈયારી માટે મહત્વપૂર્ણ છે. SFC હેઠળના અગાઉના અગ્નિ-4 પરીક્ષણોમાં પણ મિસાઈલના ઓપરેશનલ પેરામીટર્સ અને સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતાની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી.
આ પરીક્ષણથી ભારતે લાંબી રેન્જની બેલેસ્ટિક મિસાઈલ ટેક્નોલોજી અને સ્વદેશી સંરક્ષણ ક્ષમતામાં પોતાની પ્રગતિ ફરી દર્શાવી છે.
સોશિયલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાવ