1. ભારતીય આંકડાશાસ્ત્ર સંસ્થા (ISI) બિલ, 2026

શું છે બિલ?

* ભારતીય આંકડાશાસ્ત્ર સંસ્થાને કાયદાકીય (Statutory) દરજ્જો આપવા માટેનું બિલ.
* સંસ્થાના સંચાલન, ગવર્નન્સ અને શૈક્ષણિક માળખાને કાયદેસર આધાર આપવાનો ઉદ્દેશ્ય.

શું બદલાશે?

* ISIનું સંચાલન સ્પષ્ટ કાયદાકીય જોગવાઈઓ હેઠળ થશે.
* સંશોધન અને ડેટા સાયન્સ ક્ષેત્રમાં સંસ્થાની ભૂમિકા વધુ મજબૂત બનશે.

મહત્વની 5 વાતો

1. ISIને કાયદાકીય માન્યતા મળશે.
2. ગવર્નન્સ વધુ પારદર્શક બનશે.
3. સંશોધનને પ્રોત્સાહન મળશે.
4. ડેટા અને આંકડાશાસ્ત્ર ક્ષેત્રે સંસ્થાની ભૂમિકા વધશે.
5. ઉચ્ચ શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં સંસ્થાની સ્વાયત્તતા મજબૂત બનશે.

2. જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી (સુધારા) બિલ, 2026

શું છે બિલ?

* જન્મ અને મૃત્યુની મોડી નોંધણી માટેના નિયમોને વધુ કડક બનાવતું સુધારા બિલ.

શું બદલાશે?

* લાંબા વિલંબ પછી નોંધણી કરાવવી વધુ કડક કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ આવશે.
* નોંધણી પ્રણાલીમાં વધુ વિશ્વસનીયતા અને પારદર્શિતા આવશે.

મહત્વની 5 વાતો

1. મોડી નોંધણી માટે કડક નિયમો.
2. દસ્તાવેજોની ચકાસણી વધુ મજબૂત બનશે.
3. ખોટી નોંધણી અટકાવવાનો પ્રયાસ.
4. સરકારી રેકોર્ડ વધુ વિશ્વસનીય બનશે.
5. નાગરિકોની કાનૂની ઓળખની પ્રક્રિયા વધુ સચોટ બનશે.

3. સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) સુધારા બિલ, 2026

શું છે બિલ?

* સુપ્રીમ કોર્ટમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ સિવાયના ન્યાયાધીશોની મંજૂર સંખ્યા 33થી વધારીને 37 કરવાની જોગવાઈ કરે છે. કુલ સંખ્યા મુખ્ય ન્યાયાધીશ સહિત 38 થશે.

શું બદલાશે?

* સુપ્રીમ કોર્ટમાં વધુ ચાર ન્યાયાધીશોની નિમણૂકનો માર્ગ ખુલશે.
* વધતા કેસોના ભારને ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
* કેસોના ઝડપી નિકાલની અપેક્ષા રહેશે.

મહત્વની 5 વાતો

1. ન્યાયાધીશોની મંજૂર સંખ્યા 33થી 37 થશે.
2. કુલ ન્યાયાધીશો (CJI સહિત) 38 થશે.
3. વધતા કેસોના ભારને ઘટાડવાનો પ્રયાસ.
4. ઝડપી ન્યાય આપવાની દિશામાં મહત્વનું પગલું.
5. આ માટે 1956ના કાયદામાં સુધારો કરવામાં આવશે.