ભારત અને રશિયા વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધો અંગે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. 4 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી મ્યુનિક લીડર્સ મીટિંગ દરમિયાન જયશંકરે કહ્યું કે જ્યારે ભારતની સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા સામે પડકારો હતા ત્યારે રશિયા અનેક રીતે ભારતની સાથે ઊભું રહ્યું હતું.

રશિયા સાથેના સંબંધોનો જૂનો આધાર

જયશંકરે જણાવ્યું કે ભારત અને રશિયાના સંબંધો ખાસ કરીને 1950ના દાયકાથી મજબૂત રહ્યા છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ભારત પોતાના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો પોતાના ઐતિહાસિક અનુભવના આધારે જુએ છે અને આ જ અનુભવ ભારત-રશિયા સંબંધોને આકાર આપે છે.

જયશંકરે એ પણ યાદ અપાવ્યું કે જ્યારે ભારતની સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા સામે જોખમ ઊભું થયું હતું, ત્યારે રશિયા ભારતની સાથે રહ્યું હતું. તેમણે આ ઐતિહાસિક અનુભવને બંને દેશોના સંબંધોમાં મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો.

પશ્ચિમી દેશોની ટીકાનો સંદર્ભ

ભારત-રશિયા સંબંધો અંગે પશ્ચિમી દેશોમાં ઉઠતા સવાલોના સંદર્ભમાં જયશંકરે કહ્યું કે દરેક દેશ પોતાના ભૂતકાળના અનુભવોના આધારે અન્ય દેશો સાથેના સંબંધો નક્કી કરે છે. તેથી ભારતનો રશિયા સાથેનો સંબંધ પણ તેના પોતાના ઐતિહાસિક અનુભવથી પ્રભાવિત છે.

સંબંધો હવે માત્ર સંરક્ષણ પૂરતા નથી

જયશંકરે જણાવ્યું કે ભારત-રશિયા સંબંધો હવે માત્ર સૈન્ય ક્ષેત્ર સુધી મર્યાદિત નથી. બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક સંબંધો ઉપરાંત વેપાર, રોકાણ, પરમાણુ અને અવકાશ ક્ષેત્રે પણ સહકાર છે.

યુક્રેન યુદ્ધ અંગે ભારતની ભૂમિકા

જયશંકરે રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે ભારત આ યુદ્ધનો અંત ઈચ્છે છે અને તેના માટે સંવાદ તથા કૂટનીતિ જરૂરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત તાજેતરના સમયમાં રશિયા અને યુક્રેન બંને સાથે વાતચીત કરીને શાંતિના પ્રયાસોમાં વધુ સક્રિય બન્યું છે.

તમારા માટે શું મહત્વનું?

ભારત-રશિયા સંબંધો અંગે જયશંકરનું નિવેદન દર્શાવે છે કે નવી દિલ્હી પોતાના વિદેશ નીતિના નિર્ણયો માત્ર વર્તમાન પરિસ્થિતિ નહીં, પરંતુ લાંબા સમયના ઐતિહાસિક અનુભવને ધ્યાનમાં રાખીને લે છે. સાથે જ, ભારત યુક્રેન સંઘર્ષમાં સંવાદ અને કૂટનીતિ દ્વારા ઉકેલ લાવવાની પોતાની ભૂમિકા પર પણ ભાર મૂકી રહ્યું છે.