ભારતમાં મોબાઇલ SIM કનેક્શનને લઈને મહત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવ્યું છે. **ટેલિકોમ વિભાગ (DoT)**એ ટેલિકોમ કંપનીઓને વ્યક્તિના નામે મંજૂર મોબાઇલ કનેક્શનની મર્યાદા કરતાં વધુ SIM જારી ન કરવા માટે વધુ કડક વ્યવસ્થા લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ નવી enforcement વ્યવસ્થા 24 ઓગસ્ટ 2026થી શરૂ કરવાની છે.

9 SIMની મર્યાદા નવી નથી

સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે એક વ્યક્તિના નામે મહત્તમ 9 મોબાઇલ કનેક્શન રાખવાની મર્યાદા નવી નથી. DoTના અગાઉના નિયમો મુજબ દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વ્યક્તિના નામે તમામ ટેલિકોમ કંપનીઓ અને તમામ લાઇસન્સ્ડ સર્વિસ એરિયામાં મળીને વધુમાં વધુ 9 મોબાઇલ કનેક્શન હોઈ શકે છે. જમ્મુ-કાશ્મીર, આસામ અને નોર્થ-ઈસ્ટના લાઇસન્સ્ડ સર્વિસ એરિયામાં આ મર્યાદા 6 મોબાઇલ કનેક્શન છે.

24 ઓગસ્ટથી શું બદલાશે?

DoTના 17 ઓગસ્ટ 2026ના સર્ક્યુલર મુજબ, 24 ઓગસ્ટથી ટેલિકોમ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સે એવી ટેકનિકલ અને સંગઠનાત્મક વ્યવસ્થા કરવી પડશે કે જે ગ્રાહક પહેલેથી જ મંજૂર મર્યાદા સુધી મોબાઇલ કનેક્શન ધરાવે છે, તે વધુ એક નવું કનેક્શન મેળવવાનો પ્રયાસ કરે તો તેની ઓળખ થઈ શકે અને તેને નવું SIM ન આપવામાં આવે.

અર્થાત્, જો કોઈ વ્યક્તિના નામે પહેલેથી 9 મોબાઇલ કનેક્શન છે, તો 10મું નવું કનેક્શન મેળવવું શક્ય નહીં બને.

અલગ કંપનીના SIM પણ ગણાશે

આ મર્યાદા માત્ર એક જ કંપનીના SIM માટે નથી. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ વ્યક્તિ પાસે:

  • Airtelના 3 SIM
  • Jioના 3 SIM
  • Viના 2 SIM
  • અન્ય ઓપરેટરનો 1 SIM

હોય તો કુલ 9 મોબાઇલ કનેક્શન ગણાશે. એટલે બીજી કંપનીમાંથી 10મું SIM લેવાનો પ્રયાસ પણ મર્યાદામાં આવશે.

DIPથી થશે ચકાસણી

DoT આ માટે **Digital Intelligence Platform (DIP)**નો ઉપયોગ કરાવશે. ટેલિકોમ કંપનીઓ દ્વારા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવેલા ગ્રાહકના રેકોર્ડના આધારે DIP વિવિધ ઓપરેટરોમાં એક જ વ્યક્તિના નામે રહેલા મોબાઇલ કનેક્શન ઓળખવામાં મદદ કરશે.

23 ઓગસ્ટથી મહત્તમ મંજૂર મર્યાદા સુધી પહોંચી ગયેલા ગ્રાહકોની પ્રતિનિધિ તસવીર DIP પર ઉપલબ્ધ કરાવવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે. ટેલિકોમ કંપનીઓ આ માહિતીનો ઉપયોગ વધારાના કનેક્શન માટે આવતા અરજદારોની ઓળખ કરવામાં કરશે.

9થી વધુ SIM પહેલેથી હોય તો શું?

જો કોઈ વ્યક્તિના નામે મંજૂર મર્યાદા કરતાં વધુ મોબાઇલ કનેક્શન પહેલેથી જ છે, તો તે બાબતનું નિરાકરણ કરવું જરૂરી બની શકે છે. DoTની સૂચનાઓ મુજબ, સિસ્ટમ સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં આવે ત્યાં સુધી મર્યાદા કરતાં વધુ સક્રિય થયેલું કનેક્શન સમસ્યાનું નિરાકરણ થાય ત્યાં સુધી સસ્પેન્ડ કરવાની જોગવાઈ છે.

DoTએ ટેલિકોમ કંપનીઓને આ પ્રક્રિયાને 30 નવેમ્બર 2026 સુધીમાં રિયલ-ટાઇમ સિસ્ટમ સાથે સુવ્યવસ્થિત રીતે જોડવા માટે સમય આપ્યો છે.

તમારા નામે કેટલા SIM છે તે કેવી રીતે તપાસશો?

જો તમને શંકા હોય કે તમારા નામે કોઈ અજાણ્યો મોબાઇલ નંબર ચાલી રહ્યો છે, તો DoTની Sanchar Saathi સેવા દ્વારા તમારા નામે નોંધાયેલા મોબાઇલ કનેક્શનની માહિતી તપાસી શકાય છે.

આ તપાસ ખાસ કરીને એવા લોકો માટે ઉપયોગી છે જેમણે વર્ષોથી ઘણા SIM લીધા હોય અથવા જૂના નંબર બંધ કરાવ્યા ન હોય.

સરકારનો હેતુ શું છે?

DoTનો ઉદ્દેશ્ય દરેક ગ્રાહકને નિર્ધારિત મર્યાદાની અંદર જ મોબાઇલ કનેક્શન રાખવાની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. આ પગલાથી SIMના દુરુપયોગ, ખોટી ઓળખથી લેવાયેલા કનેક્શન અને ટેલિકોમ આધારિત છેતરપિંડી સામેની ચકાસણી વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ છે.